ლვოვის საოლქო რადა 2027 წელს უფას გამოაცხადა შუხევიჩის, უკრაინის მეამბოხეთა არმიის და ოლჟიჩის წლად
2026 წლის 20 ოქტომბერს ლვოვის საოლქო რადამ პლენარულ სხდომაზე დაამტკიცა გადაწყვეტილება 2027 წელი გამოცხადდეს რომან შუხევიჩის, უკრაინის მეამბოხეთა არმიის (უმა) და პოეტ ოლეგ ოლჟიჩის წლად. გადაწყვეტილებამ პოლონეთის მთავრობის მკაცრი კრიტიკა გამოიწვია; პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ ინიციატივის ავტორის, სვიატოსლავ შერემეტას, პოლონეთში მიუნათმობილ პირთა სიაში შეტანის მოთხოვნას მოაწერა ხელი. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გადაწყვეტილელი კონტრპროდუქტიული უწოდა, ხოლო ლვოვის საოლქო რადის განცხადება საღამოს სოციალური მედიიდან და ოფიციალური საიტიდან წაიშალა.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 20 ოქტომბერს ლვოვის საოლქო რადამ 2027 წელი შუხევიჩის, უმა-ს და ოლჟიჩის წლად გამოაცხადა.
- ინიციატივის ავტორი იყო რადის კულტურის კომიტეტის თავმჯდომარე სვიატოსლავ შერემეტა.
- გადაწყვეტილელი დაკავშირებული იყო შუხევიჩის და ოლჟიჩის დაბადებიდან 120 წლისთავთან და უმა-ს დაარსებიდან 85 წლისთავთან.
- პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა და თავდაცვის მინისტრმა ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშმა გადაწყვეტილელი მიუღებელი და უკრაინისთვის მავნე უწოდეს.
- პოლონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ შერემეტას მიუნათმობილ პირთა სიაში შეტანის მოთხოვნას მოაწერა ხელი.
- 20 ოქტომბრის საღამოს რადის განცხადება სოციალური მედიიდან და ოფიციალური საიტიდან წაიშალა.
- უკრაინის საგარეო უწყებამ გადაწყვეტილელი კონტრპროდუქტიული უწოდა და პოლონეთს მოუწოდა თავი შეეკავებინა ისეთი ნაბიჯებისგან, რომლებიც ურთიერთობის ნორმალიზებას ხელს შეუშლის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ლვოვის რეგიონალურმა გადაწყვეტილებამ ისტორიული მეხსიერების შესახებ დავა კიდევ უფრო გაამწვავა, რაც პოლონეთ-უკრაინის ურთიერთობაზე, მათ შორის თავდაცვის თანამშრომლობასა და უკრაინის ევროკავშირში გაწევრიანების პერსპექტივაზე პირდაპირ გავლენას ახდენს. პოლონეთის მთავრობის მაღალი დონის რეაქცია და საგარეო საქმეთა მინისტრის მიერ ინიციატორის მიუნათმობილ პირთა სიაში შეტანის ინიცირება აჩვენებს, რომ საკითხი გასცდა ადგილობრივ დონეს. რადის განცხადების წაშლა და პოლონური მხარისთვის მიცემული დაპირება, რომ გადაწყვეტილელი არ ამოქმედდება, მიუთითებს ცენტრალური ხელისუფლების მცდელობაზე, შეაჩეროს რეგიონული ინიციატივის ბიოლოგიური სიცოცხლე.
რა მოხდა
2026 წლის 20 ოქტომბერს ლვოვის საოლქო რადამ პლენარულ სხდომაზე მიიღო გადაწყვეტილელი 2027 წელი რომან შუხევიჩის, უკრაინის მეამბოხეთა არმიის და პოეტ ოლეგ ოლჟიჩის წლად გამოცხადების შესახებ. საინიციატივო ჯგუფის ხელმძღვანელი და რადის კულტურისა და ინფორმაციული პოლიტიკის კომიტეტის თავმჯდომარე სვიატოსლავ შერემეტა იყო. გადაწყვეტილელი მიზნად ისახავდა ღონისძიებათა ციკლის ჩატარებას 2027 წელს, რომელიც დაემთხვეოდა შუხევიჩის და ოლჟიჩის დაბადებიდან 120 წლისთავს და უმა-ს დაარსებიდან 85 წლისთავს. პოლონეთის მთავრობის რეაქცია მყისვე მოჰყვა. თავდაცვის მინისტრმა ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშმა X-ზე გამოქვეყნებულ პოსტში გადაწყვეტილელი მიუღებელი უწოდა და უკრაინის ხელისუფლებას მოუწოდა მასგან დისტანცირებულიყო. საგარეო საქმეთა მინისტრმა რადოსლავ სიკორსკიმ ხელი მოაწერა შერემეტას პოლონეთში მიუნათმობილ პირთა სიაში შეტანის მოთხოვნას და შუხევიჩი „უმა-ს მეთაურად, რომელიც პოლონელების გადმოსახლებისა და მკვლელობის ბრძანებებს გასცემდა“ და შერემეტა „გალიჩინის ვაფენ-ეს-ესის რეკონსტრუქტორად“ მოიხსენია. პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა გადაწყვეტილელი „უგუნური და თვითმკვლელური ტაქტიკა“ უწოდა, რომელიც უკრაინას ვნებს და მის მტრებს ემსახურება. საღამოს ლვოვის საოლქო რადამ განცხადება სოციალური მედიიდან და ოფიციალური საიტიდან წაშალა; გადაწყვეტილელი ოფიციალურ რესურსებზე ვეღარ მოიძებნებოდა. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ გადაწყვეტილელი კონტრპროდუქტიული უწოდა, აღნიშნა, რომ იგი რეგიონალური დონის ორგანოს მიერ ცენტრალურ ხელისუფლებასთან კონსულტაციის გარეშე იყო მიღებული და პოლონეთს მოუწოდა თავი შეეკავებინა ნაბიჯებისგან, რომლებიც ურთიერთობის ნორმალიზებას დააზარალებდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები აცენტრებენ, რომ გადაწყვეტილელი რეგიონალურ დონეზე იქნა მიღებული, რომ დეპუტატებმა საგარეო უწყებასთან ან სხვა ცენტრალურ ორგანოებთან წინასწარი კონსულტაცია არ ჩაატარეს და რომ კანონმდებლობით ისინი ცენტრალური ხელისუფლებისგან დამოუკიდებელ თანამდებობებს იკავებენ. უკრაინის საგარეო უწყება მიუთითებს, რომ ბოლო წლებში სტრატეგიულ პარტნიორობაში, ძებნა-ექსჰუმაციის სამუშაოებში, ისტორიულ დიალოგსა და თავდაცვის თანამშრომლობაში მნიშვნელოვანი პროგრესი იყო მიღწეული, და აცხადებს, რომ რეგიონალური ორგანოების პოლიტიკურმა გადაწყვეტილებებმა არ უნდა დააზარალოს უკრაინის ეროვნული ინტერესები, განსაკუთრებით უსაფრთხოების და ევროპული ინტეგრაციის სფეროში. უკრაინული მხარე ასევე აცხადებს, რომ პოლონეთმა უნდა მოერიდოს ისეთ ნაბიჯებს, რომლებიც ორმხრივი ურთიერთობის ნორმალიზაციას ხელს შეუშლის, და დასძენს, რომ უკრაინა მზადაა, საკამათო საკითხები დიპლომატიური არხებით, კეთილმეზობლის სულისკვეტში გადაჭრას. ინიციატორი შერემეტა თავად უარყოფს პოლონურ ინტერპრეტაციას და ამბობს, რომ გადაწყვეტილელი პოლონეთის წინააღმდეგ მიმართული არ ყოფილა, არამედ უკრაინული ეროვნულ-განმათავისუფლებელი მოძრაობის ფიგურების პატივსაცემად იყო მიღებული.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
პოლონური წყაროები გადაწყვეტილელს ისტორიული მეხსიერების, კერძოდ კი უმა-ს საქმიანობის და ვოლინის ტრაგედიის შეფასების ირგვლივ დავის კონტექსტში განიხილავენ და ხაზს უსვამენ, რომ იგი პოლონეთ-უკრაინის ურთიერთობას და უკრაინის ევროინტეგრაციას ვნებს. პოლონეთის თავდაცვის, საგარეო საქმეთა და პრემიერ-მინისტრის თანამდებობის პირების რეაქციები ერთგვაროვანი იყო: გადაწყვეტილელი მიუღებელ, პროვოკაციულ, უკრაინისთვის მავნე და პოტენციურად უკრაინის ევროინტეგრაციის მოწინააღმდეგეებისთვის სასარგებლოდ შეფასდა. პოლონური მედია ასევე გამოჰყოფს ინიციატივის ავტორს, მის წინა პოლონურ შეზღუდვებს და მისი პოლონეთში შეშვებაზე აკრძალვის ინიცირებას, როგორც პასუხისმგებლობის ზომას.
კონტექსტი
პოლონეთი პოლონური მოსახლეობის წინააღმდეგ ჩადენილ დანაშაულებს გენოციდად მიიჩნევს, ხოლო უკრაინელ ისტორიკოსთა და პოლიტიკოსთა ნაწილი მათ პოლონეთ-უკრაინის ფართო კონფლიქტის ნაწილად მიიჩნევს, სადაც პასუხისმგებლობა ორივე მხარეს ეკისრება. უკრაინულ ისტორიულ მეხსიერებაში ოუნ-ი და უმა ხშირად დამოუკიდებლობისთვის ბრძოლის და საბჭოთა კავშირის წინააღმდეგ ომისშემდგომი წინააღმდეგობის სიმბოლოებად აღიქმება. ანალოგიური რეგიონალური დონის უმა-სთან და შუხევიჩთან დაკავშირებული გადაწყვეტილებები წინათ ლვოვის, როვნოს, ტერნოპოლის და ვოლინის საოლქო რადებმაც მიიღეს. ლვოვის 2027 წლის გადაწყვეტილელი გათვალისწინებული იყო შუხევიჩის და ოლჟიჩის დაბადებიდან 120 წლისთავთან და უმა-ს დაარსებიდან 85 წლისთავთან, და 2027 წელს მემორიალური, საგანმანათლებლო, სამეცნიერო, კულტურულ-სახვიწოსო, საინფორმაციო ღონისძიებების ჩატარებას ისახავდა მიზნად.