რუსეთმა დიზელის ექსპორტი თურქეთსა და ბრაზილიაში აღადგინა — მოსკოვმა ექსპორტის შეზღუდვა შეამსუბუქა ამერიკის OFAC-ის ლიცენზიის შემდეგ
რუსეთმა დიზელის საწვავის ექსპორტი აღადგინა თურქეთსა და ბრაზილიაში, მას შემდეგ, რაც მოსკოვმა შიდა ბაზარზე დეფიციტის გამო დაწესებული ექსპორტის აკრძალვა მოხსნა. 9 ოქტომბერს, აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპსა და ვლადიმერ პუტინს შორის სატელეფონო საუბრის შემდეგ, ამერიკის ფინანსთა სამინისტროს OFAC-მა 2027 წლის აპრილამდე მოქმედი დროებითი გენერალური ლიცენზია გასცა, რომელიც რუსული დიზელის მსოფლიო ბაზარზე მიწოდებას დასაშვებად აქცევს. 14 და 16 ოქტომბერს ბალტიისპორტ პრიმორსკიდან ორი ტანკერი გავიდა თურქეთისა და ბრაზილიის მიმართულებით.
მთავარი მომენტები
- 9 ოქტომბერს OFAC-მა 2027 წლის აპრილამდე მოქმედი ლიცენზია გასცა, რომელმაც რუსული დიზელის მსოფლიო ბაზარზე მიწოდება დაუშვა
- რუსეთის ვიცე-პრემიერ ალექსანდრ ნოვაკის თქმით, მოსკოვმა უკრაინის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმების შედეგად შიდა ბაზარზე დაწესებული შეზღუდვები მყისვე მოხსნა
- ტანკერი Dolunay 14 ოქტომბერს პრიმორსკიდან დიზელის ტვირთით ალანიისკენ (თურქეთი) გავიდა, ტანკერი Leruo კი 16 ოქტომბერს მანაუსისკენ (ბრაზილია)
- 17 ოქტომბერს ტრამპმა ლინდსი გრემის კანონით რუსული ენერგომატარებლების მყიდველების წინააღმდეგ გათვალისწინებული ტარიფები და სანქციები შეაჩერა
- ზელენსკიმ აშშ-ის გადაწყვეტილები სისუსტედ შეაფასა და განაცხადა, რომ სანქციების შემსუბუქება პუტინს ომის გაგრძელებისკენ უბიძგებს
- Kpler-ის მონაცემებით, თურქეთი რუსული დიზელის ექსპორტის დაახლოებით 34%-ს (დაახლოებით 95 ათასი ბარელი დღეში), ბრაზილია კი 24%-ს (დაახლოებით 66 ათასი ბარელი დღეში) იღებს
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთი მსოფლიოში მეორე უდიდესი დიზელის ექსპორტიორია, ამიტომ მისი ექსპორტის აღდგენა გლობალურ საწვავის ბაზარსა და ფასებზე მნიშვნელოვან გავლენას ახდენს. OFAC-ის 2027 წლის აპრილამდე მოქმედი დროებითი ლიცენზია რუსეთზე სანქციური წნეხის მკვეთრი შემსუბუქებაა, რომელიც თურქეთისა და ბრაზილიის ბაზრებზე უკვე კონკრეტული გემების მოძრაობით დადასტურდა. ზელენსკის ღია კრიტიკა მიუთითებს უკრაინასა და მის მთავარ დასავლეთ მოკავშირეს შორის განხეთქილებაზე რუსული ენერგიის შეზღუდვების შემსუბუქების საკითხზე.
რა მოხდა
14 და 16 ოქტომბერს ბალტიისპორტ პრიმორსკიდან ორი ტანკერი გავიდა — Dolunay 14 ოქტომბერს დიზელის ტვირთით ალანიისკენ (თურქეთი), ხოლო Leruo 16 ოქტომბერს მანაუსისკენ (ბრაზილია). ორივე გემმა Kpler-ისა და LSEG-ის მონაცემებით შესაბამისი დანიშნულების ქვეყნები მიუთითა. ეს ნაბიჯები რუსეთის მიერ დიზელის ექსპორტზე აკრძალვის მოხსნის პირველი კონკრეტული გამოვლინებაა, რომელიც 9 ოქტომბერს აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპსა და ვლადიმერ პუტინს შორის სატელეფონო საუბრის შემდეგ გახდა შესაძლებელი. იმავე დღეს OFAC-მა 2027 წლის აპრილამდე მოქმედი დროებითი გენერალური ლიცენზია გასცა. რუსეთის ვიცე-პრემიერმა ალექსანდრე ნოვაკმა განაცხადა, რომ მოსკოვი მყისვე ხსნის შეზღუდვებს, რომლებიც უკრაინის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმების გამო შიდა ბაზარზე დეფიციტის საპასუხოდ იყო შემოღებული. ტრამპმა, თავის მხრივ, განაცხადა, რომ რუსეთი 300 ათას ტონა დიზელს მყისვე განათავსებს მსოფლიო ბაზარზე და მოგვიანებით კიდევ მილიონ ტონას დაამატებს. 17 ოქტომბერს ტრამპმა ლინდსი გრემის კანონით რუსული ენერგომატარებლების მყიდველების წინააღმდეგ გათვალისწინებული ტარიფები და სანქციები შეაჩერა. ზელენსკიმ აშშ-ის ნაბიჯი სისუსტედ შეაფასა და განაცხადა, რომ ის პუტინს ომის გაგრძელებისკენ უბიძგებს.
კონტექსტი
რუსეთმა დიზელის ექსპორტი ზაფხულში შეამცირა, შემდეგ კი უკრაინის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე თავდასხმების შედეგად შიდა ბაზარზე დეფიციტის საპასუხოდ ექსპორტის სრული აკრძალვა დააწესა. 30 სექტემბერს რუსეთის მთავრობამ მწარმოებლებისთვის დიზელისა და საზღვაო საწვავის ექსპორტის აკრძალვა ოქტომბრის ბოლომდე გაახანგრძლივა, მიუხედავად იმისა, რომ მოხსნისთვის მზადება მიმდინარეობდა. უკრაინაში რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის საპასუხოდ დაწესებულმა დასავლურმა სანქციებმა რუსული ნავთობის ექსპორტის მარშრუტები შეცვალა, 2023 წლიდან თურქეთი და ბრაზილია გახდა რუსული დიზელის ორი უდიდესი მყიდველი. აშშ თავად ჩვეულებრივ მსოფლიოში უდიდესი დიზელის ექსპორტიორია, რაც OFAC-ის ახალ ლიცენზიას რუსული მიწოდებისთვის ამერიკულ ბაზარზე კონკურენციის გზას ხსნის.