უკრაინულმა ექსპედიციამ პოლონეთის სოფელ ლასკოვში 40-ზე მეტი ადამიანის ნაშთები აღმოაჩინა
უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტის დაკვეთით, საკომუნალური предприятие "დოლიას" მიერ ჩატარებული საძიებო ექსპედიცია 2-დან 16 ოქტომბრამდე მიმდინარეობდა ლუბლინის სავოევოდოში მდებარე სოფელ ლასკოვში. წინასწარი შეფასებით, აღმოჩენილია 40-ზე მეტი ადამიანის ნაშთი, რომელთა შორის არიან ქალები, ბავშვები და მამაკაცები. გამოვლინდა როგორც ჯგუფური, ისე ინდივიდუალური დაკრძალვები. 1944 წლის 10 მარტს ლასკოვში უკრაინელების მასობრივი მკვლელობა მოხდა; მკვლელობის მსხვერპლთა საბოლოო რაოდენობა ჯერ კიდევ დასადგენია.
მთავარი მომენტები
- 2-დან 16 ოქტომბრამდე უკრაინულმა ექსპედიციამ ლუბლინის სავოევოდოს სოფელ ლასკოვში საძიებო კვლევები დაასრულა.
- წინასწარი შეფასებით, აღმოჩენილია 40-ზე მეტი ადამიანის ნაშთი — ქალების, ბავშვებისა და მამაკაცების ჩათვლით.
- აღმოჩენილია როგორც ჯგუფური, ისე ინდივიდუალური დაკრძალვები.
- სამუშაოებს უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტის დაკვეთით ახორციელებდა საკომუნალური предприятие "დოლია".
- "დოლიამ" პოლონეთის მხარისგან შესაბამისი ნებართვა 2026 წლის 31 აგვისტოს მიიღო.
- უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტი 2027 წლის გაზაფხულზე ლასკოვში შემდგომ ექსჰუმაციურ კვლევებს გეგმავს, რათა დადგინდეს დაკრძალულთა ასაკი, სქესი და გარდაცვალების მიზეზი.
- 1944 წლის 10 მარტს ლასკოვში უკრაინელების მასობრივი მკვლელობა მოხდა; უკრაინელმა და პოლონელმა ისტორიკოსებმა 327 მსხვერპლის შესახებ მოაგროვეს მონაცემები, ზოგიერთი შეფასებით კი დაღუპულთა რაოდენობა 350-მდეა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ლასკოვში აღმოჩენილი ნაშთები 1944 წლის მასობრივი მკვლელობის ფიზიკური მტკიცებულებაა. მსხვერპლთა შორის ქალების, ბავშვებისა და მამაკაცების არსებობა იმაზე მიუთითებს, რომ მკვლელობამ მრავალი დემოგრაფიული ჯგუფი მოიცვა. 2027 წლის გაზაფხულისთვის დაგეგმილი შემდგომი ექსჰუმაციები საშუალებას მისცემს დადგინდეს ადამიანების ასაკი, სქესი და გარდაცვალების მიზეზი, რაც მნიშვნელოვანია როგორც ისტორიული სიმართლის დასადგენად, ასევე უკრაინა-პოლონეთის თანამშრომლობის კონტექსტში.
რა მოხდა
უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტის მიერ დაკვეთილი საძიებო ექსპედიცია 2-დან 16 ოქტომბრამდე მიმდინარეობდა პოლონეთის ლუბლინის სავოევოდოში, სოფელ ლასკოვში. სამუშაოებს ახორციელებდა საკომუნალური предприятие "დოლია", რომელმაც შესაბამისი ნებართვა პოლონეთის მხარისგან 2026 წლის 31 აგვისტოს მიიღო. წინასწარი შეფასებით, აღმოჩენილია 40-ზე მეტი ადამიანის ნაშთი — ქალების, ბავშვებისა და მამაკაცების ჩათვლით. გამოვლინდა როგორც ჯგუფური, ისე ინდივიდუალური დაკრძალვები. სამუშაოების ბოლო დღეს მკვლევარებმა ერთ-ერთი ჯგუფური დაკრძალვა ნაწილობრივ გახსნეს და რვა ადამიანის ნაშთი აღმოაჩინეს. ექსპედიციის დასასრულს მონაწილეებმა დაღუპულთა ხსოვნის პატივსაცემად სანთლები აანთეს. უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტი 2027 წლის გაზაფხულზე ლასკოვში შემდგომ ექსჰუმაციურ კვლევებს გეგმავს, რათა დადგინდეს დაკრძალულთა ასაკი, სქესი და გარდაცვალების მიზეზი.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედიაწყობები ხაზს უსვამენ, რომ ექსპედიცია უკრაინის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტის დაკვეთით და უკრაინული საკომუნალური предприятие "დოლიას" მიერ ჩატარდა, რაც ხაზს უსვამს უკრაინის მხარის წამყვან როლს საძიებო სამუშაოებში. ყურადღება გამახვილებულია აღმოჩენილ ნაშთების რაოდენობასა და დემოგრაფიულ შემადგენლობაზე, დაგეგმილ შემდგომ ექსჰუმაციებზე და 1944 წლის მსხვერპლთა რაოდენობის ისტორიულ შეფასებებზე.
სად განსხვავდება გაშუქება
მსხვერპლთა რაოდენობის შეფასება წყაროებს შორის განსხვავდება: უკრაინისა და პოლონეთის ისტორიკოსებმა და ექსპერტებმა ლასკოვის 327 მცხოვრებლის შესახებ მოაგროვეს მონაცემები, რომლებიც 1944 წელს დაიღუპნენ, ზოგიერთი ისტორიკოსი კი საერთო რაოდენობას დაახლოებით 350-ს აფასებს. საბოლოო ციფრი ჯერ კიდევ დასადგენია და შეიძლება შემდგომმა გამოძიებებმა დააზუსტოს.
კონტექსტი
2025 წელს უკრაინამ პოლონეთის ეროვნული მეხსიერების ინსტიტუტს სამ დასახლებაში — საჰრინში, ლასკოვსა და პშემიშლში — საძიებო სამუშაოების ჩატარების შესახებ განაცხადებები წარუდგინა; პოლონეთის მხარემ მხოლოდ ლასკოვში სამუშაოები დაუჭირა მხარი. 2025 წლის იანვარში უკრაინამ და პოლონეთმა ერთმანეთს გადასცეს იმ ადგილების სიები, სადაც მათ "ურთიერთი ისტორიული კონფლიქტების მსხვერპლთა" ექსჰუმაციის ჩატარება სურდათ. წინა წელს უკრაინის სპეციალისტებმა პოდკარპატის რეგიონის სოფელ იურეჩკოვაში ანალოგიური სამუშაოები ჩაატარეს პოლონეთის ოფიციალური ნებართვით, ხოლო პოლონეთის მკვლევარებმა ტერნოპილის ოლქის სოფელ პუჟნიკში და ლვოვში იმუშავეს.