აშშ-რუსეთის მოლაპარაკებებში ლუკოილის მილიარდობით დოლარის ნავთობის გარიგება გაერთიანდა
აშშ-ისა და რუსეთის მოლაპარაკებებმა უკრაინაში ომის დასრულების შესახებ მრავალმილიარდიანი გარიგება მოიცვა, რომელიც რუსული ნავთობის კომპანია ლუკოილის საერთაშორისო აქტივებს — ნავთობის საბადოებს, გადამამუშავებელ ქარხნებს და ბენზინგასამართ ქსელებს მთელ მსოფლიოში — შეეხება. გარიგებას აშშ-ის მთავრობისა და კრემლის თანხმობა სჭირდება, ხოლო ვლადიმირ პუტინმა ეს საკითხი 5 სექტემბერს სტივ ვიტკოფთან და ჯარედ კუშნერთან შეხვედრაზე წარმოაჩინა.
მთავარი მომენტები
- აშშ-ის ადმინისტრაცია და რუსეთი ლუკოილის საერთაშორისო აქტივებზე მრავალმილიარდიან გარიგებაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებენ, რომელიც უკრაინაზე მოლაპარაკებების ფარგლებში ხორციელდება.
- პუტინმა გარიგების საკითხი 5 სექტემბერს კრემლში ვიტკოფთან და კუშნერთან შეხვედრაზე დააყენა, როგორც საშუალება რუსებისთვის აშშ-სთან ბიზნესის შესაძლებლობის დემონსტრირებისთვის.
- ამერიკელმა მოლაპარაკებლებმა გარიგებაზე მუშაობაზე თანხმობა განაცხადეს, როგორც კრემლთან კარგი ურთიერთობებისა და გლობალური ენერგოფასების შემცირების საშუალებაზე.
- მყიდველთა წამყვან ჯგუფს ამერიკელი ინვესტორი ტოდ ბოლი ხელმძღვანელობს, რომელმაც ტრამპის პოლიტიკურ პროექტებში 2 მილიონი დოლარი შემოწირა.
- გარიგებაში მონაწილეობას იღებს აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების საფინანსო კორპორაცია (DFC) და ორი შუა აღმოსავლური ჯგუფი, მათ შორის კატარელი ბიზნესმენები მუთაზ და რამეზ ალ-ჰაიატი და აბუ-დაბის საინვესტიციო ფონდი, რომელსაც შეიხ ტაჰნუნ ბინ ზაიედ ალ-ნაჰიანი აკონტროლებს.
- ლუკოილი ფორმალურად კერძო კომპანიაა, მაგრამ გადაწყვეტილება პუტინსა და ტრამპზეა დამოკიდებული.
- აშშ-ის თანხმობა ლუკოილის აქტივებზე სანქციებს მოხსნის და მათ ღირებულებას მყისვე გაზრდის; აშშ-ის სანქციების მიმდინრე ვადა 29 ოქტომბერს (2026) იწურება.
- ტრამპის ადმინისტრაციამ 2025 წლის ოქტომბერში რუსეთის წინააღმდეგ ახალი სანქციები დააწესა, რამაც ლუკოილი უცხოური აქტივების გაყიდვისკენ უბიძგა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
მრავალმილიარდიანი ენერგეტიკული გარიგება უკრაინაზე მოლაპარაკებების ჩარჩოში ჩაერთო, რაც სამშვიდობო დიპლომატიასა და კომერციულ ბიზნესს შორის საზღვარს ბაცებს. აშშ-ის თანხმობა გაყიდვაზე ლუკოილის აქტივებზე სანქციებს მოხსნის და რუსეთის ერთ-ერთი უმსხვილესი ნავთობის კომპანიის მიმართ სანქციების პოლიტიკას რადიკალურად შეცვლის. გარიგება პირადად პუტინსა და ტრამპზეა დამოკიდებული, ხოლო მასში ჩართულია აშშ-ის სამთავრობო უწყებები, ტრამპთან დაკავშირებული შუამავლები და შუა აღმოსავლეთის ინვესტორები. ტრამპის ადმინისტრაციამ ნათქვამი განაცხადა, რომ მზადაა რუსეთთან მასშტაბური ეკონომიკური გარიგებების დადებისთვის უკრაინაში ომის დასრულებამდეც, რაც მიუთითებს ეკონომიკური ჩართვის, როგორც ზემოქმედების საშუალების, სტრატეგიაზე.
რა მოხდა
აშშ-ის ტრამპის ადმინისტრაცია და რუსეთი მრავალმილიარდიან გარიგებაზე მოლაპარაკებებს აწარმოებენ, რომელიც რუსული ენერგეტიკული კომპანია ლუკოილის საერთაშორისო აქტივებს შეეხება. ეს მოლაპარაკებები უკრაინაში ომის დასრულების შესახებ გაფართოებული საუბრების ნაწილია. ვლადიმირ პუტინმა ეს საკითხი 5 სექტემბერს სტივ ვიტკოფთან და ჯარედ კუშნერთან კრემლში შეხვედრაზე წამოაყენა, როგორც საშუალება რუსებისთვის აშშ-სთან ბიზნესის შესაძლებლობის დემონსტრირებისთვის. ამერიკელმა მხარემ უპასუხა, რომ გარიგებაზე იმუშავებს, ვინაიდან მას კრემლთან კარგი ურთიერთობების ჩამოყალიბებისა და გლობალური ენერგოფასების შემცირების საშუალებად მიიჩნევს. გარიგებას აშშ-ის მთავრობისა და კრემლის თანხმობა სჭირდება და მოიცავს ლუკოილის მსოფლიო პორტფელს — ნავთობის საბადოებს კამერუნში, გადამამუშავებელ ქარხნებს ევროპაში და ბენზინგასამართ ქსელებს ნიუ-ჯერსიში. მყიდველთა წამყვან ჯგუფს ამერიკელი ინვესტორი ტოდ ბოლი ხელმძღვანელობს, რომელმაც ტრამპის პოლიტიკურ პროექტებში 2 მილიონი დოლარი შემოწირა. გარიგებაში მონაწილეობას იღებს აშშ-ის საერთაშორისო განვითარების საფინანსო კორპორაცია (DFC), ორი შუა აღმოსავლური ჯგუფი, მათ შორის კატარელი ბიზნესმენები მუთაზ და რამეზ ალ-ჰაიატი და აბუ-დაბის ფონდი, რომელსაც შეიხ ტაჰნუნ ბინ ზაიედ ალ-ნაჰიანი აკონტროლებს. ლუკოილი ფორმალურად კერძო კომპანიაა, მაგრამ გადაწყვეტილება პუტინსა და ტრამპზეა დამოკიდებული. აშშ-ის სანქციების მიმდინრე ვადა 29 ოქტომბერს იწურება, და გარიგებას ჯერ კიდევ სახაზინო დეპარტამენტის თანხმობა სჭირდება, რომელიც ლუკოილის წინააღმდეგ სანქციებს ახორციელებს. ნიუ-იორკ ტაიმსმა მოლაპარაკებების შესახებ ცხრა წყაროს მიერ მოწოდებული ინფორმაცია გამოაქვეყნა, ხოლო მათი მტკიცებით, არ არსებობს ნიშნები, რომ კუშნერი ან ვიტკოფი პირადად მიიღებენ მოგებას ამ გარიგებიდან.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა ექვსი მოწოდებული წყარო უკრაინულენოვანი მედიაა, რომლებიც ნიუ-იორკ ტაიმსზე დაყრდნობით ავრცელებენ ინფორმაციას და მას, როგორც წყაროს, მიუთითებენ. უკრაინული სათაურები ერთგვაროვნად ასახავენ ნავთობის გარიგებას უკრაინაზე მოლაპარაკებების ნაწილად ან მასთან დაკავშირებულად, ხაზს უსვამენ მილიარდობით დოლარის შეთანხმებისა და უკრაინაში ომის კავშირს, კომერციული დეტალების ნაცვლად. უკრაინული მედია გარიგებას აშშ-რუსეთის ურთიერთობების ფართო კონტექსტში განიხილავს, ხაზი ესმით იმ ფაქტს, რომ ეს ნაბიჯი სამშვიდობო პროცესს ეკონომიკურ ჩართვასთან აკავშირებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის რამდენიმე მცირე სხვაობაა: წამყვანი ამერიკელი ინვესტორის მარცვლის დაწერა ზოგ სტატიაში 'Boehly', ზოგში კი 'Boelie'-სა და 'Todd Boelie'-ს სახით გვხვდება; კატარელი ინვესტორების სახელები ზოგან 'Mutaz Alhayat and Ramez Alhayat', ზოგან კი 'Mutaz and Ramez Al-Hayati'-ს სახითაა მოცემული; ლუკოილი-Carlyle გარიგების თარიღი ერთ სტატიაში ორმაგად არის მითითებული — 'late January 2025\/2026', ხოლო დანარჩენებში მხოლოდ 'late January 2026'.
კონტექსტი
2025 წლის ოქტომბერში აშშ-მა ტრამპის მეორე ვადის დროს პირველად დააწესა ახალი სანქციები რუსეთის წინააღმდეგ, რომლებიც რუსეთის ორ უმსხვილეს ნავთობის კომპანიას — როსნეფტსა და ლუკოილს — შეეხო. ამ სანქციების შემდეგ ლუკოილმა საკუთარი უცხოური აქტივების გაყიდვის შესახებ განაცხადა. კომპანიამ საერთაშორისო სასაქონლო ტრეიდერ Gunvor-ისგან შეთავაზება მიიღო და ძირითად პირობებზე შეთანხმდა, მაგრამ გარიგება ვერ განხორციელდა, რადგან აშშ-ის სახაზინო დეპარტამენტმა მას თანხმობა არ მისცა. 2026 წლის იანვრის ბოლოს ლუკოილმა ამერიკულ საინვესტიციო კომპანია Carlyle-სთან LIG-ის გაყიდვის შესახებ შეთანხმებას მოაწერა ხელი, თუმცა გარიგება OFAC-ის თანხმობას ელოდება. ტრამპის ადმინისტრაციამ ლუკოილის აქტივების გაყიდვის ვადა განმეორებით გააგრძელა; აშშ-ის სანქციების მიმდინრე ვადა 2026 წლის 29 ოქტომბერს იწურება. წლის დასაწყისში ლუკოილმა თავისი საერთაშორისო აქტივები დაახლოებით 20 მილიარდ დოლარად შეაფასა, ხოლო საბოლოო გარიგების ფასი ჯერ კიდევ უცნობია. 2025 წლის სექტემბერში გავრცელდა ინფორმაცია, რომ ამერიკელმა ინვესტორმა ტოდ ბოლიმ, რომელმაც 2022 წელს რომან აბრამოვიჩისგან ჩელსის საფეხბურთო კლუბი შეიძინა, ლუკოილის უცხოური აქტივების შესყიდვის შეთავაზება მოამზადა, რომელიც Carlyle-ს უკვე შეთანხმებული ჰქონდა. ტრამპი 2025 წლის დასაწყისიდან რუსეთთან ბიზნეს-გარიგებების იდეას ეწევა და ქვეყანას „დიდ შესაძლებლობას“ უწოდებს. კუშნერი და ვიტკოფი რუსეთში პუტინთან შეხვედრებისთვის განმეორებით ჩადიან და ამტკიცებენ, რომ დასავლეთთან ეკონომიკური კავშირების აღდგენის პერსპექტივას შეუძლია პუტინი უკრაინის საკითხზე კომპრომისზე დააჯეროს.