ტრამპის ადმინისტრაცია რუსეთთან ომამდე ეკონომიკური შეთანხმებების დადებას განიხილავს — NYT
აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის ადმინისტრაცია რუსეთთან ომის დასრულებამდე ცალკე ეკონომიკური და ბიზნეს შეთანხმებების დადების შესაძლოებას განიხილავს. ინფორმაცია The New York Times-მა ადმინისტრაციაში გამართული საუბრების შესახებ წყაროებზე დაყრდნობით გაავრცელა. ამავდროულად, წარმომადგენელთა პალატამ რუსეთის წინააღმდეგ მასშტაბური სანქციების კანონპროექტი დაამტკიცა, რომელსაც ტრამპი მოაწერს ხელს. ტრამპის საგნებირებლებმა სტივ ვიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა 5 სექტემბერს პუტინთან შეხვედრა გამართეს მოსკოვში, 6 სექტემბერს კი კიევში ზელენსკის შეხვდნენ.
მთავარი მომენტები
- ტრამპის ადმინისტრაცია რუსეთთან ომის დასრულებამდე ცალკე ეკონომიკური და ბიზნეს შეთანხმებების დადებას განიხილავს — The New York Times, წყაროებზე დაყრდნობით
- აშშ-ის ადმინისტრაციაში ამ მიდგომაზე ერთიანი პოზიცია არ არსებობს; ზოგიერთი ჩინოვნიკი მიიჩნევს, რომ მოსკოვისთვის ეკონომიკური სტიმულები შეამცირებს ვაშინგტონის ზემოქმედობას კრემლზე
- სტივ ვიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა 5 სექტემბერს პუტინი მოსკოვში მოინახულეს, 6 სექტემბერს კი კიევში ზელენსკის შეხვდნენ
- წარმომადგენელთა პალატამ დაამტკიცა რუსეთის წინააღმდეგ მასშტაბური სანქციების კანონპროექტი; ტრამპმა განაცხადა, რომ ხელს მოაწერს
- ტრამპმა ადრე განაცხადა, რომ რუსეთთან ბიზნეს გარიგებები არ გაფორმდებოდა ომის დასრულებამდე — ახალი მიდგომა ამ პოზიციიდან გადახვევაა
- პუტინი მოითხოვს რუსეთის კონტროლს უკრაინის ტერიტორიებზე, რომლებსაც მოსკოვი თავისას მიიჩნევს; უკრაინა ჯარების გაყვანაზე უარს აცხადებს
- პარალელურად, DFC დააფინანსებს Vodafone Ukraine-ის ტელეკომინიკაციის ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციას და ენერგიის შენახვის სისტემებს (200 მგვტ/400 მგვტ·სთ) ექვს ლოკაციაზე უკრაინაში
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ტრამპის ადმინისტრაცია შესაძლოა ომის დასრულებამდე მოსკოვთან ეკონომიკური ჩართვისკენ მიმართულებას იცვლის, რაც მისი წინა საჯარო პოზიციიდან — რომ რუსეთთან ბიზნეს გარიგებები არ გაფორმდებოდა სანამ ომი არ დასრულდებოდა — გადახვევაა. ზოგიერთი ამერიკელი ჩინოვნიკი გამოხატავს შეშფოთებას, რომ ასეთმა სტიმულებმა შეიძლება შეამციროს ვაშინგტონის უნარი კრემლზე ზეწოლა მოახდინოს. პარალელურად, კონგრესი რუსეთის ენერგეტიკული სექტორის წინააღმდეგ მასშტაბური სანქციებისკენ მიდის, რაც ტრამპის მიერ ხელმოსაწერად გაიგზავნა. ტერიტორიული საკითხი — პუტინის მოთხოვნა იმ უკრაინულ ტერიტორიებზე კონტროლზე, რომელზეც კიევი უარს აცხადებს — რჩება ცენტრალურ დაუგვარებელ პრობლემად.
რა მოხდა
The New York Times-ის ცნობით, ტრამპის ადმინისტრაცია განიხილავს რუსეთთან ცალკე ეკონომიკური და ბიზნეს შეთანხმებების დადებას ომის დასრულებამდე — ეს გადახვევაა ტრამპის წინა პოზიციიდან. პოტენციურ სფეროებში შედის ენერგეტიკა, ინვესტიციები, იშვიათი მიწის ლითონები, ალუმინი, არქტიკული პროექტები და ამერიკული კომპანიების ჩართვა რუსული ბუნებრივი აირის ევროპაში გაყიდვაში. თუმცა კონკრეტული გარიგებები ჯერ კიდევ განხილვის ფაზაშია და დამტკიცებული პოლიტიკა არ არის. ადმინისტრაციაში ამ მიდგომაზე ერთიანი პოზიცია არ არსებობს — ზოგიერთი ჩინოვნიკი ფიქრობს, რომ მოსკოვისთვის ეკონომიკური სტიმულები შეამცირებს ვაშინგტონის ზემოქმედობას. 5 სექტემბერს ვიტკოფმა და კუშნერმა კრემლში პუტინს შეხვდნენ; პუტინმა განაცხადა, რომ რუსული ჯარები რამდენიმე თვეში მთელ დონბასს დაიკავებდნენ და რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე იერიშებს ამზადებდა. კუშნერმა უპასუხა, რომ პუტინს იგივე ერთი წლის წინ უთქვამს და ჰკითხა, ღირდა თუ არა კიდევ ერთი წლის დაკარგვა. 6 სექტემბერს ვიტკოფი და კუშნერი კიევში ზელენსკის შეხვდნენ. 8 სექტემბერს ტრამპმა პუტინთან ისაუბრა, მაგრამ ზელენსკის არ დაურეკებია. 9 სექტემბერს მან პუტინთან „� прекрасная საუბრის“ შემდეგ განაცხადა, რომ პუტინი მზად არის სამშვიდობო შეთანხმებისთვის. პარალელურად, აშშ-ის წარმომადგენელთა პალატამ დაამტკიცა რუსეთის წინააღმდეგ მასშტაბური სანქციების კანონპროექტი, რომელიც პრეზიდენტს უფლებამოსილებას აძლევს დააწესოს 100%-მდე ტარიფები რუსული ნავთობის ან გაზის მყიდველ ქვეყნებზე, და სანქციები დაუწესოს რუსეთის ჩინოვნიკებს, ბიზნესმენებს და ფინანსურ დაწესებულებებს. ტრამპმა განაცხადა, რომ კანონპროექტს ხელს მოაწერს. ცალკე, DFC დააფინანსებს Vodafone Ukraine-ის ტელეკომინიკაციის ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციას და ენერგიის შენახვის სისტემების პორტფელს მთლიანი სიმძლავრით 200 მგვტ/400 მგვტ·სთ ექვს ლოკაციაზე უკრაინაში.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია ერთსულოვნად ახასიათებს ამ ცვლილებას, როგორც ტრამპის წინა პოზიციიდან მნიშვნელოვან გადახვევას, ზოგიერთი გამოცემა პირდაპირ „რუსეთის მიმართ დათმობად“ მოიხსენიებს. უკრაინული წყაროები ხაზს უსვამენ ტერიტორიულ წითელ ხაზს — პუტინის მოთხოვნას იმ უკრაინულ ტერიტორიებზე, რომელზეც კიევი უარს აცხადებს — და უკრაინის ყოფილ ელჩს ვალერი ჩალის ციტირებენ, რომელიც სამმხრივ ლიდერთა შეხვედრას რეალისტურად არ მიიჩნევს და ამტკიცებს, რომ მოსკოვი ზელენსკის მხოლოდ კაპიტულაციის მისაღებად შეხვდება. უკრაინული გაშუქება ასევე ამახვილებს ყურადღებას კონკრეტულ დაცვით შედეგებზე — ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე და ზღვაზე დარტყმების შეწყვეტაზე — ნებისმიერი ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრისგან გამომდინარე. ცენტრშია უკრაინული ხმები (ზელენსკი, საგარეო საქმეთა მინისტრი ანდრიი სიბიჰა, ყოფილი ელჩი ჩალი), ხოლო DFC-ის დაფინანსება Vodafone Ukraine-ისთვის და ენერგიის შენახვისთვის ცალკე, მხარდამჭერ ამერიკულ ტრეკად არის წარმოდგენილი.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გაშუქება (უკრაინული მედიის მეშვეობით The New York Times-ზე დაყრდნობით) ცენტრში აყენებს აშშ-ის პოლიტიკურ განხილებებს ტრამპის ადმინისტრაციაში და ეკონომიკური სტიმულების გამოყენების სტრატეგიულ ლოგიკას სანქციების ზეწოლასთან ერთად. ამერიკელი ჩინოვნიკები „სტიმულისა და ზეწოლის“ მიდგომაზე საუბრობენ რუსული ელიტების მოტივაციისთვის. გაშუქება ხაზს უსვამს შინააშვილ უთანხმოებას ადმინისტრაციაში, სადაც ზოგიერთი ჩინოვნიკი გამოხატავს შეშფოთებას, რომ ომის დასრულებამდე ეკონომიკურმა სტიმულებმა შეიძლება შეამციროს აშშ-ის უნარი კრემლზე ზეწოლა მოახდინოს. წარმოდგენილია ამერიკული საგნებირებლების ტრეკი — ვიტკოფი და კუშნერი მოსკოვში პუტინთან და კიევში ზელენსკისთან — და შეთანხმებები წარმოდგენილია როგორც შესაძლო გახსნა აშშ-რუსეთის ურთიერთობების აღდგენისთვის, არა როგორც დათმობა. პალატის მიერ „საშინელი სანქციების“ კანონპროექტის მიღება და ტრამპის მზადყოფნა ხელმოწერისთვის წარმოდგენილია როგორც პარალელური ზეწოლის ტრეკი, რაც ორმაგ მიდგომას ამახვილებს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები განსხვავდებიან ომამდე შესაძლო ამერიკულ-რუსულ ბიზნეს შეთანხმებებზე მოტივაციისა და ფარგმელის საკითხში: ზოგიერთი ხაზს უსვამს აშშ-რუსეთის ურთიერთობების აღდგენის სერიოზულობის დემონსტრირებას და რუსული ელიტებისთვის მშვიდობისკენ მუდმივი სტიმულის შექმნას, ხოლო სხვები ამ ცვლილებას რუსეთის „დათმობად“ და ტრამპის წინა პირობიდან — რომ რუსეთთან ბიზნეს გარიგებები არ გაფორმდებოდა სანამ ომი არ დასრულდებოდა — გადახვევად აფასებენ. ლიდერთა შეხვედრის შესაძლოებასა და ღირებულებაზეც განსხვავებაა: უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრი ხედავს, რომ ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრამ შეიძლება კონკრეტული ნაბიჯები მოიტანოს, როგორიცაა ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე და ზღვაზე დარტყმების შეწყვეტა, ხოლო უკრაინის ყოფილი ელჩი სამმხრივ ლიდერთა შეხვედრას რეალისტურად არ მიიჩნევს და ამტკიცებს, რომ მოსკოვი მხოლოდ უკრაინის კაპიტულაციის მისაღებად ითხოვს შეხვედრას.
კონტექსტი
ტრამპის საგნებირებლებმა სტივ ვიტკოფმა და ჯარედ კუშნერმა 5 სექტემბერს პუტინი მოსკოვში, კრემლში მოინახულეს და 6 სექტემბერს კიევში ზელენსკის შეხვდნენ, რაც ცეზურის შეთანხმების მოლაპარაკებების წინსვლის ალტერნატიული გზების ძიებად ჩამოყალიბდა. მოსკოვის შეხვედრაზე პუტინმა განაცხადა, რომ რუსული ჯარები რამდენიმე თვეში მთელ დონბასს დაიკავებდნენ და რუსეთი უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე იერიშებს ამზადებდა მძიმე ზამთრისთვის; კუშნერმა უპასუხა, რომ პუტინს იგივე წინა წელს უთქვამს. ტრამპმა 8 სექტემბერს საგნებირებლების დაბრუნების შემდეგ პუტინთან ისაუბრა, მაგრამ ზელენსკის არ დაურეკებია, ხოლო 9 სექტემბერს „ прекрасная საუბრის“ შემდეგ თქვა, რომ პუტინი მზად იყო სამშვიდობო შეთანხმებისთვის და გამოთქვა იმედი, რომ ზელენსკიც დათანხმდებოდა. წინა წლის ალასკაში პუტინთან სამიტამდე ტრამპმა საჯაროდ განაცხადა, რომ რუსეთთან ბიზნეს გარიგებები არ გაფორმდებოდა „სანამ ომს არ მოვაგვარებდით“; ომამდე შეთანხმებების ახლანდელი განხილვა ამ პოზიციიდან გადახვევად არის აღწერილი. პოტენციურ თანამშრომლობის სფეროებში შედის ენერგეტიკა, ინვესტიციები, იშვიათი მიწის ლითონები, ალუმინი, არქტიკული პროექტები და ამერიკული კომპანიების ჩართვა რუსული ბუნებრივი აირის ევროპაში გაყიდვაში; კონკრეტული შეთანხმებები საჯაროდ არ გამოცხადდა. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა შესთავაზა, რომ ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე და ზღვაზე დარტყმების შეწყვეტა შეიძლება ნიუ-იორკში სექტემბრის მესამე კვირაში გაეროს გენერალური ასამბლეის ფარგლებში შესაძლო ზელენსკი-ტრამპის შეხვედრის მთავარი შედეგი ყოფილიყო. უკრაინელი ჩინოვნიკები დაუშვებენ შესაძლოებას, რომ სამმხრივი აშშ-უკრაინა-რუსეთის მოლაპარაკებები ოქტომბერში განახლდეს, შესაძლო თემებით, მათ შორის ენერგეტიკაზე და შავ ზღვაში გემზე დარტყმების შეზღუდული შეწყვეტა. ცალკე, პარალელური ამერიკული დახმარების ელემენტი: DFC დააფინანსებს Vodafone Ukraine-ის ტელეკომინიკაციის ინფრასტრუქტურის მოდერნიზაციას და ენერგიის შენახვის სისტემების პორტფელს მთლიანი სიმძლავრით 200 მგვტ/400 მგვტ·სთ ექვს ლოკაციაზე უკრაინაში, რაც, უკრაინის ეკონომიკის სამინისტროს შეფასებით, 600,000 ოჯახს ორი საათის განმავლობაში ელექტროენერგიით უზრუნველყოფს.