პუტინმა ვალდაის ფორუმზე სექტემბრისთვის 1301 კმ² დაკავება განაცხადა; ISW-მ მისი მტკიცება „ჰალუცინაციებს" შეადარა
ვლადიმერ პუტინმა 2026 წლის 1 ოქტომბერს ვალდაის საერთაშორისო დისკუსიის ფორუმზე განაცხადა, რომ რუსეთის ძალებმა 2026 წლის სექტემბერში უკრაინის 1301 კმ² ტერიტორია დაიკავეს. ამერიკის საომარი კვლევების ინსტიტუტმა (ISW) ეს მტკიცება რეალობას „ჰალუცინაციებს“ შეადარა და შეაფასა, რომ იმავე თვეში რუსეთის ძალებმა წმინდა ტერიტორიული დანაკარგი განიცადეს — 80,81 კმ², ანუ 175,18 კმ² რუსული შეღწევების ჩათვლით იმ ტერიტორიებზე, რომლებსაც რუსეთი სრულად არ აკონტროლებს.
მთავარი მომენტები
- პუტინმა 2026 წლის 1 ოქტომბერს ვალდაის ფორუმზე განაცხადა, რომ სექტემბერში რუსეთის ძალებმა უკრაინის 1301 კმ² დაიკავეს, რაც წინა თვეებთან შედარებით 2,5-ჯერ მეტია.
- ISW-მ შეაფასა, რომ სექტემბერში რუსეთის ძალებმა წმინდა დანაკარგი განიცადეს — 80,81 კმ², ან 175,18 კმ² ნაწილობრივი შეღწევების ჩათვლით.
- ISW-მ პუტინის ტერიტორიული მტკიცებები „რეალობას იმდენად შორს, რომ ჰალუცინაციებს ჰგავს“ უწოდა.
- ISW-ის თანახმად, სექტემბერში უკრაინის ძალებმა 256,35 კმ² გაათავისუფლეს, ხოლო რუსეთმა 175,54 კმ² დაიკავა.
- ISW მიიჩნევს, რომ ფრონტზე პროგრესის შენელების გამო პუტინი ახალ „გამარჯვების თეორიაზე“ გადადის — მასშტაბური დარტყმები უკრაინაზე ზამთარში 2026–2027 წლებში კაპიტულაციის მისაღებად.
- პუტინმა ვალდაის ფორუმზე ევროპა და მსოფლიო „ძალიან საშიშ“ სიტუაციად შეაფასა და განაცხადა, რომ რუსეთი არავის ემუქრება და 2029, 2030 თუ 2050 წლებში თავდასხმას არ გეგმავს.
- NATO-ს წარმომადგენელმა ალისონ ჰარტმა რადიო თავისუფლებას უთხრა, რომ რუსეთი „არაპასუხისმგებლიან ბირთვულ რიტორიკას“ მიმართავს.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რუსეთის ოფიციალური მტკიცება, თითქოს სექტემბერში მასშტაბური წინსვლა ჰქონდა, პირდაპირ ეწინააღმდეგება დამოუკიდებელ შეფასებებს, რომლებიც იმავე თვეში რუსულ ძალებს ტერიტორიის დაკარგვას მიაწერს. ISW-ს შეფასება, რომ პუტინის მტკიცებები „ჰალუცინაციებს“ ჰგავს, მიუთითებს შესაძლო განხეთქილებაზე რეალურ ვითარებასა და რუსეთის უმაღლეს ხელმძღვანელობამდე მიწოდებულ ინფორმაციას შორის. ISW ასევე აფიქსირებს სტრატეგიულ შეცვლას: ფრონტზე თანდათანობითი წინსვლისგან მასშტაბური დისტანციური დარტყმებისკენ გადასვლას, რაც 2026–2027 წლების ზამთარში უკრაინის კაპიტულაციის იმედს ეფუძნება. პუტინის ვალდაის გამოსვლა საბრძოლო ველის შეფასებებს აერთიანებს ევროპული აუდიტორიისათვის განკუთვნილ მესიჯთან, რომელშიც რუსული მუქარა უარყოფილია და ევროპა აგრესორად არის წარმოჩენილი.
რა მოხდა
2026 წლის 1 ოქტომბერს ვალდაის საერთაშორისო დისკუსიის ფორუმზე ვლადიმერ პუტინმა განაცხადა, რომ რუსეთის ძალებმა 2026 წლის სექტემბერში უკრაინის 1301 კმ² ტერიტორია დაიკავეს — თითქოს 2,5-ჯერ მეტი, ვიდრე წინა თვეებში. მოგვიანებით ამერიკის საომარი კვლევების ინსტიტუტმა (ISW) ეს მტკიცება გააკრიტიკა და შეაფასა, რომ სექტემბერში რუსეთის ძალებმა წმინდა დანაკარგი განიცადეს — 80,81 კმ² ხილული მტკიცებურების საფუძველზე და 175,18 კმ² იმ რუსული შეღწევების ჩათვლით, რომლებიც ტერიტორიის სრულ კონტროლს არ ნიშნავს. ISW-ის მონაცემებით, სექტემბერში უკრაინის ძალებმა 256,35 კმ² გაათავისუფლეს, ხოლო რუსეთმა 175,54 კმ² დაიკავა, რაც უკრაინულ უპირატესობაზე მიუთითებს.
ISW-მ პუტინის მტკიცებები „რეალობას იმდენად შორს, რომ ჰალუცინაციებს ჰგავს“ უწოდა და დასძა, რომ ვერ განსაზღვრავს, იცის თუ არა პუტინმა მის მიერ მოყვანილი ციფრების ყალბობა, თუ უბრალოდ იღებს ფაბრიკირებულ მონაცემებს რუსეთის სამხედრო სარდლობის ღრმად ფესვგადგმული ტყუილის კულტურიდან. ინსტიტუტი ასევე აღნიშნავს, რომ ფრონტზე რუსული პროგრესის შენელების გამო პუტინი ფოკუსს მასშტაბურ დარტყმებზე გადაიტანს, როგორც ახალ „გამარჯვების თეორიაზე", რომელიც 2026–2027 წლების ზამთარში ინტენსიური დისტანციური დარტყმების კამპანიით უკრაინის კაპიტულაციას ელოდება.
ვალდაის ფორუმზე პუტინმა ასევე განაცხადა, რომ რუსეთი „ომი არ დაუწყია“, ევროპასა და მსოფლიოში სიტუაცია „ძალიან საშიშია“, და გააფრთხილა „ფატალური შედეგების“ შესაძლოობის შესახებ. მან მოიხსენია იარაღი, „რომელსაც ყველაფერი ცოცხლის განადგურება შეუძლია“ — რაც, სავარაუდოდ, ბირთვულ იარაღზე მიუთითებს. NATO-ს წარმომადგენელმა ალისონ ჰარტმა რადიო თავისუფლებას უპასუხა, რომ რუსეთი „არაპასუხისმგებლიან ბირთვულ რიტორიკას“ მიმართავს, რომ ალიანსმა ძალის გამოყენების მუქარა ოფიციალურად დაგმო და რომ NATO-ს ქმედებები რუსეთს არ ემუქრება.
სად განსხვავდება გაშუქება
მთავარი სადავო საკითხია სექტემბრის ტერიტორიული ცვლილებების შეფასება. პუტინმა განაცხადა, რომ რუსეთმა 1301 კმ² დაიკავა, რაც წინა თვეებთან შედარებით 2,5-ჯერ მეტია და სექტემბერს რუსეთისთვის ყველაზე წარმატებულ თვედ ასახელებს. ISW-მ კი იმავე პერიოდისთვის შეაფასა, რომ რუსეთის ძალებმა წმინდა 80,81 კმ² (ან 175,18 კმ² ნაწილობრივი შეღწევების ჩათვლით) დაკარგეს, ხოლო უკრაინამ 256,35 კმ² გაათავისუფლა 175,54 კმ²-ის წინააღმდეგ. ISW პუტინის მტკიცებებს „რეალობას იმდენად შორს, რომ ჰალუცინაციებს ჰგავს“ უწოდა და ვარაუდობს, რომ პუტინი შესაძლოა იღებს ფაბრიკირებულ მონაცემებს რუსეთის სამხედრო სარდლობაში ღრმად ფესვგადგმული ტყუილის კულტურიდან. პუტინის მხარე ამ განსხვავებას არ აღიარებს.
კონტექსტი
მარტიდან სექტემბრის ჩათვლით 2026 წელს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა დაახლოებით 300 კმ² ტერიტორია დაიბრუნეს. 2026 წლის 23 აგვისტოს პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ წლის დასაწყისიდან 820 კმ² დაბრუნდა უკრაინის კონტროლქვეშ, ხოლო რუსეთმა 990 კმ² დაიკავა, მიზნად წლის ბოლომდე პარიტეტის მიღწევა დაისახა. 2026 წლის 15 სექტემბერს მესამე არმიის კორპუსის მეთაურმა ანდრიი ბილეცკიმ პირველად დაადასტურა უკრაინის არმიის შეტევა ჩრდილოეთ დონეცკის ოლქში, სახელწოდებით ოპერაცია „ვივალდი"; 28 სექტემბერს მან განაცხადა, რომ ოპერაციის დაწყებიდან 176 კმ² გათავისუფლდა. 30 სექტემბერს ზელენსკიმ განაცხადა, რომ ოპერაციის სამი „სეზონის" განმავლობაში თავდაცვის ძალებმა ჩააგდეს რუსეთის გეგმები სლოვიანსკ-კრამატორსკის აგლომერაციის უკანა ხაზთან გარღვევის შესახებ და ამ მონაკვეთზე მდგომარეობა დაასტაბილურეს, ხოლო რუსეთმა 5000-ზე მეტი ჯარისკაცი დაკარგა მოკლული და დაჭრილი, კიდევ 250 კი უკრაინის გაცვლის ფონდში დაემატა. NATO-ს წარმომადგენელმა ალისონ ჰარტმა რადიო თავისუფლებას ადრეც უთქვამს, რომ რუსეთი „არაპასუხისმგებლიან ბირთვულ რიტორიკას“ მიმართავს.