მოლდოვაში ოთხ რაიონში დრონების ნამსხვრევები აღმოაჩინეს — უკრაინაზე ღამური რუსული თავდასხმის ფონზე
2025 წლის 3 ოქტომბრის დილით მოლდოვის ოთხ რაიონში — კეუშენის, შტეფან-ვოდეის, ჰინჩეშტისა და ანენი-ნოის — დრონების ნამსხვრევები აღმოაჩინეს მას შემდეგ, რაც ადგილობრივებმა აფეთქებების ხმა გაიგონეს. მსხვერპლი არ ყოფილა. ინციდენტი ემთხვევა უკრაინაზე ღამური მასშტაბური რუსული სარაკეტო-დრონული თავდასხმას, რომლის დროსაც რუსეთმა 157 დრონი გაუშვა. მოლდოვის პრეზიდენტმა მაია სანდუმ განაცხადა, რომ „რუსული ომი საშიშროებრივ უახლოვდება მოლდოვას".
მთავარი მომენტები
- 3 ოქტომბრის დილით მოლდოვის ოთხ რაიონში — კეუშენის, შტეფან-ვოდეის, ჰინჩეშტისა და ანენი-ნოის — დრონების ნამსხვრევები აღმოაჩინეს.
- მოლდოვის საჰაერო ოპერაციების სამსახურის მონაცემებით, 07:45-დან 08:00-მდე ქვეყნის საჰაერო სივრცეში ხუთმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა გადაუფრენა; 08:04-ზე მეექვსე შეჭრაც დაფიქსირდა.
- პირველი შეტყობინება აფეთქებების შესახებ კეუშენიდან 07:50-ზე შევიდა; კროკმაზთან დრონი ვენახში ჩამოვარდა, შენობაში ფანჯრები ჩამსხვრეული და მშრალ ბალახს ცეცხლი წაუკიდა.
- ნამსხვრევები უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 6-დან 120 კილომეტრამდე მანძილზე იპოვეს; მსხვერპლი არ დადასტურებულა.
- თავდასხმის ფონზე უკრაინის საჰაერო ძალებმა განაცხადეს, რომ რუსეთმა ღამით 157 დრონი გაუშვა, მათ შორის 45 რეაქტიული; 131 უპილოტო საფრენი აპარატი ჩამოგდებული ან მოგერიებული იყო.
- მოლდოვის თავდაცვის სამინისტრომ დააზუსტა, რომ ჩამოვარდნილი ობიექტები ორი დრონი და სამი რაკეტი იყო, და არა ხუთი დრონი, როგორც პოლიცია თავდაპირველად იუწყებოდა.
- პრეზიდენტმა მაია სანდუმ რუსული თავდასხმა გაკიცხა და განაცხადა, რომ „რუსული ომი საშიშროებრივ უახლოვდება მოლდოვას".
რატომ არის მნიშვნელოვანი
მოლდოვის ტერიტორიაზე ომში მონაწილე სახელმწიფოს საჰაერო შეტევის საშუალებების ჩამოვარდნა მნიშვნელოვანი ესკალაციაა — ის აჩვენებს, რომ უკრაინაზე რუსული დარტყმები საზღვრებს გარეთაც აზარალებს მოსახლეობას და ინფრასტრუქტურას. პრეზიდენტ სანდუს განცხადება, რომ „რუსული ომი საშიშროებრივ უახლოვდება მოლდოვას", ამ ინციდენტს დიპლომატიურ წონას აძლევს. გარდა ამისა, სექტემბრის ბოლოსა და ოქტომბრის დასაწყისში მოლდოვის საჰაერო სივრცის რუსული დრონების მიერ განმეორებითი დარღვევა შეშფოთების ზრდის ტენდენციას აჩვენებს. 3 ოქტომბრის ღამით უკრაინაზე 157 დრონის გაშვება, მათ შორის 45 რეაქტიული, აჩვენებს, რომ თავდასხმების მასშტაბი იმდენად დიდია, რომ მეზობელ ქვეყნებშიც კი ვრცელდება.
რა მოხდა
2025 წლის 3 ოქტომბრის დილით, დაახლოებით 07:45-დან 08:00-მდე, მოლდოვის ეროვნული საჰაერო ოპერაციების სამსახურმა დააფიქსირა, რომ ქვეყნის საჰაერო სივრცეში ხუთმა უპილოტო საფრენმა აპარატმა გადაუფრენა. პირველი შეტყობინება აფეთქებების შესახებ კეუშენიდან 07:50-ზე შევიდა. დღის განმავლობაში დრონების ნამსხვრევები აღმოაჩინეს ოთხ რაიონში — კეუშენის, შტეფან-ვოდეის, ჰინჩეშტისა და ანენი-ნოის — უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 6-დან 120 კილომეტრამდე მანძილზე. კეუშენის რაიონში დრონის ფრაგმენტები ქალაქ კეუშენის გარეუბანში და სოფელ კონსტანტინივკასთან იპოვეს, სადაც აფეთქებამ მცენარეულობას ცეცხლი წაუკითა. შტეფან-ვოდეის რაიონში, სოფელ კროკმაზთან, დრონი სასოფლო-სამეურნეო ობიექტის მიმდებარე ვენახში ჩამოვარდა, შენობაში ფანჯრები ჩამსხვრეული და მშრალ ბალახს ცეცხლი წაუკიდა. ჰინჩეშტის რაიონში ნამსხვრევები სოფელ დუბროვკასთან, ხოლო ანენი-ნოის რაიონში — სოფლებ დელაკეუსა და პუჰეჩენს შორის იპოვეს. მსხვერპლი არ ყოფილა. 08:04-ზე მეექვსე საჰაერო სივრცის დარღვევაც დაფიქსირდა: უცნობი ობიექტი ოდესის ოლქის სოფელ უდობნესთან შემოვიდა, სოფელ პალანკისკენ მია� направო, შემდეგ კი ბილიაივკისკენ დატოვა მოლდოვის ტერიტორია. ინციდენტი ემთხვევა უკრაინაზე ღამურ მასშტაბურ რუსულ თავდასხმას, რომლის დროსაც, უკრაინის საჰაერო ძალების მონაცემებით, რუსეთმა 157 დრონი გაუშვა, მათ შორის 45 რეაქტიული, და უკრაინულმა საჰაერო თავდაცვამ 131 უპილოტო საფრენი აპარატი ჩამოაგდო ან მოგერია. თავდაპირველად მოლდოვის პოლიციამ ხუთ ლოკაციაზე დრონების ნამსხვრევები იპოვა, თუმცა შემდეგ თავდაცვის სამინისტრომ დააზუსტა, რომ ჩამოვარდნილი ობიექტები ორი დრონი და სამი რაკეტი იყო. მოლდოვის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ რუსეთის ელჩი დაიბარა და საპროტესტო ნოტა გადასცა — ეს ბოლო სამი დღის განმავლობაში მეორე მსგავსი შეხვედრა იყო.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ორი მნიშვნელოვანი განსხვავებაა. პირველი: თავდაპირველად მოლდოვის პოლიციამ განაცხადა, რომ ხუთ ლოკაციაზე დრონების ნამსხვრევები იპოვეს, მაგრამ თავდაცვის სამინისტრომ შემდეგ დააზუსტა, რომ ჩამოვარდნილი ობიექტები ორი დრონი და სამი რაკეტი იყო, და არა ხუთი დრონი. მინისტრმა ანატოლი ნოსატიიმ ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ მოლდოვის საჰაერო სივრცე დარღვეული დრონი რეაქტიული ძრავით იყო აღჭურვილი. მეორე: რამდენიმე წყარო 07:45-დან 08:00-მდე ხუთი უპილოტო საფრენი აპარატის გადაფრენას აფიქსირებს, ზოგი კი ცალკე მეექვსე საჰაერო სივრცის დარღვევასაც (08:04-ზე, ოდესის ოლქის უდობნესთან) იხსენიებს, რითაც საერთო დარღვევების რაოდენობა ხუთიდან ექვსამდე მერყეობს.
კონტექსტი
მოლდოვაში რუსული დრონების შეჭრა ბოლო კვირებში გახშირდა. 24 სექტემბერს ბრიჩენის რაიონში „გერან-4"-ის მარკირების მქონე დრონი ჰაერში ხეებთან შეჯახების შემდეგ აფეთქდა. 30 სექტემბერს ორჰეის რაიონში რეაქტიული ძრავის მქონე დრონი ჩამოვარდა და აფეთქდა; იმავე დღეს მოლდოვის თავდაცვის სამინისტრომ 24 საათში საჰაერო სივრცის სამი დარღვევა დააფიქსირა. 1 ოქტომბერს „გერან-4"-ის დრონი მოლდოვაში გზასთან აფეთქდა და კრატერი წარმოქმნა. ამ ტიპის რუსული დრონები, როგორც წესი, ირანული დიზაინის „შაჰედის" ტიპის უპილოტო საფრენი აპარატებია, რომლებიც რუსეთში „გერანის" დასახელებით მზადდება; „გერან-4" ვარიანტი ტურბორეაქტიული ძრავით არის აღჭურვილი. 3 ოქტომბრის ინციდენტი ემთხვევა უკრაინის საჰაერო ძალების მიერ ოდესის ოლქზე რეაქტიული დრონებით და „ბანდეროლის" ტიპის საბრძოლო მასალით განხორციელებულ თავდასხმას, რომელიც მოლდოვას ესაზღვრება. რუსეთის ელჩმა მოლდოვაში, ოლეგ ოზეროვმა, თავდაპირველად აღიარა, რომ საჰაერო სივრცის დამრღვევი დრონები შესაძლოა რუსული ყოფილა, თუმცა შემდეგ ეს განცხადება უკან გაიწვია.