ლაიფციგში უკრაინული An-124-ზე დრონით თავდასხმის მომზადებაში რუსეთი დაადანაშაულეს
2026 წლის 5 აგვისტოს ღამეს ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში დრონმა, რომელზეც 1,8 კგ Semtex და ასანთებელი იყო დამაგრებული, უკრაინული სატვირთო An-124-ის ფრთას შეეჯახა, მაგრამ არ აფეთქდა. The Telegraph-ისა და Welt am Sonntag-ის ერთობლივმა ჟურნალისტურმა გამოძიებამ ორგანიზატორად რუსი მოტოციკლისტი ოლეგ ლევუშკინი, ხოლო პირდაპირ შემსრულებლად ბელარუსი აგენტი ანდრეი კარშაკოვი დაასახელა. 1 სექტემბერს გერმანიამ ოფიციალურად დააბრალა თავდასხმის მომზადება რუსეთს და გამოაცხადა საპასუხო ზომები.
მთავარი მომენტები
- 2026 წლის 5 აგვისტოს ღამეს ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში დრონმა უკრაინული An-124-ის ფრთას შეეჯახა და არ აფეთქდა
- მოწყობილობაში დაახლოებით 1,8 კგ Semtex პლასტიკური ასაფეთქებელი ნივთიერება იყო
- ლიტაკვირის დროს ფრენამ დაახლოებით 25 000 ლიტრი საავიაციო საწვავი გადაჰქონდა
- The Telegraph-მა და Welt am Sonntag-მა ორგანიზატორად რუსი ოლეგ ლევუშკინი, შემსრულებლად კი ბელარუსი ანდრეი კარშაკოვი დაასახელეს
- გერმანიის რაზმმა ლევუშკინის შესახებ მისი შესვლისას იცოდა, მაგრამ მეთვალყურეობა არ დაუწესა
- 1 სექტემბერს გერმანიამ რუსეთი ოფიციალურად დაადანაშაულა და ბონში რუსეთის საკონსულო დახურა
- უკრაინის სსე-ს ცნობით, დაშავებული არავინ ყოფილა და „ანტონოვის“ თვითმფრინავები არ დაზიანებულა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ლაიფციგში ჩავარდნილი თავდასხმა ნატოს წევრი ქვეყნის აეროპორტში უკრაინულ სამხედრო-სატვირთო ლოჯისტიკაზე მიმართული რუსული საბოტაჟის ნაწილია. ლაიფციგ/ჰალე უკრაინისთვის დასავლური სამხედრო დახმარების ერთ-ერთი მთავარი საკვანძო ჰაბია, რაც ამ ტიპის თავდასხმებს განსაკუთრებულ სტრატეგიულ მნიშვნელობას აძლევს. გერმანიის მთავრობის ოფიციალურმა ბრალდებამ და საკონსულოს დახურვამ მნიშვნელოვანი დიპლომატიური ესკალაცია მოახდინა და ცხადყო, რომ ბერლინი რუსულ ჰიბრიდულ კამპანიას ღიად უპირისპირდება.
რა მოხდა
2026 წლის 5 აგვისტოს ღამეს ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში დრონმა, რომელზეც 1,8 კგ Semtex და ასანთებელი იყო დამაგრებული, უკრაინული სატვირთო An-124-ის ფრთას შეეჯახა, ოდნავ აიწყდა და მიწაზე ჩავარდა, თუმცა არ აფეთქდა. თვითმფრინავში დაახლოებით 25 000 ლიტრი საავიაციო საწვავი იყო. უკრაინის საგარეო საქმეთა სამინისტროს ცნობით, დაშავებული არავინ ყოფილა და „ანტონოვის“ თვითმფრინავები არ დაზიანებულა. The Telegraph-ისა და Welt am Sonntag-ის ერთობლივმა ჟურნალისტურმა გამოძიებამ, რომელიც გერმანიის, ლიეტუვისა და პოლონეთის დაზვერვის დოკუმენტებს და დასავლური სპეცსამსახურების წარმომადგენლებთან ინტერვიუებს ეყრდნობოდა, ორგანიზატორად რუსი მოტოციკლისტი ოლეგ ლევუშკინი, ხოლო პირდაპირ შემსრულებლად ბელარუსი აგენტი ანდრეი კარშაკოვი დაასახელა. ლევუშკინმა მანქანა 27 ივლისს ბერლინ-ბრანდენბურგის აეროპორტში დაქირავა, 31 ივლისს კი მისი მანქანის გეოლოკაციის მონაცემები ლაიფციგის აეროპორტთან დაფიქსირდა — ეს ადგილმცველობის ეტაპი იყო. პოლიციამ ასევე აღადგინა კიდევ ორი დრონის ფრაგმენტები და ახლომდებარე ხეზე მიკრული თვითნაკეთი ანტენა, რომელიც, სავარაუდობ, სამართავი სიგნალის რეტრანსლატორი იყო. კარშაკოვი დნმ-ის კვალით იდენტიფიცირდა, რომელიც ანტენაზე დამაგრებულ ხელთასათლის ფრაგმენტზე იყო ნაპოვნი. გერმანიის პოლიციამ შემთხვევა სახელმწიფო უშიშროების წინააღმდეგ მიმართულ დანაშაულად მიიჩნია და საბოტაჟი ვერ გამორიცხა. 7 აგვისტოს გერმანიის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ უარყო ინფორმაცია, რომ თვითმფრინავში სამხედრო საბრძოლო მასალა იყო, რასაც ნაწილი გერმანული მედია ავრცელებდა. 1 სექტემბერს გერმანიამ რუსეთი ოფიციალურად დაადანაშაულა ლაიფციგის აეროპორტში ჰიბრიდულ თავდასხმაში და გამოაცხადა საპასუხო ზომები, მათ შორის ბონში რუსეთის გენერალური საკონსულოს დახურვა. რუსეთმა საპასუხოდ გამოაცხადა სანქტ-პეტერბურგში გერმანიის გენერალური საკონსულოს და გიოტეს ინსტიტუტის ფილიალების დახურვა.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
გერმანიის მთავრობამ თავდასხმის მომზადებაში რუსეთი ოფიციალურად დაადანაშაულა და ცხადი საპასუხო ნაბიჯები გადადგა. The Telegraph-ისა და Welt am Sonntag-ის ჟურნალისტურმა გამოძიებამ ლევუშკინი და კარშაკოვი დაასახელა და ამ უკან GRU-ს საბოტაჟის ქვედანაყოფ 29155 დააკავშირა. გერმანიის უშიშროების სამსახურები თვლიან, რომ რუსეთის მიზანია ევროპელებში უკრაინის მხარდაჭერა რისკიან ქმედებად წარმოაჩინოს და საზოგადოებრივი დისკუსია კიევის სასარგებლოდ შეასუსტოს. რუსეთის საელჩომ ბერლინში მომხდარში და ევროპის სხვა საბოტაჟის ოპერაციებში მონაწილეობა უარყო.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის სამ საკითხზე არსებობს განსხვავება: 1) An-124-ში სამხედრო საბრძოლო მასალის არსებობა — WDR, NDR და Süddeutsche Zeitung წერდნენ, რომ ფრანგული წარმოშობის საბრძოლო მასალა იყო, ხოლო 7 აგვისტოს გერმანიის შინაგან საქმეთა სამინისტრომ და უკრაინის სსე-მ ეს ინფორმაცია უარყვეს; 2) ოლეგ ლევუშკინის მოქალაქეობა — ერთი ვერსიით რუსეთისა და ლატვიის, მეორეთი — მხოლოდ რუსეთის მოქალაქე; 3) დრონის ჩამოვარდნის მიზეზი — პოლიცია ვარაუდობს, რომ შესაძლოა აეროპორტის ავტობუსის მძღოლმა სერვისული ტურის დროს დაარტყა, ან უბრალოდ მიწაზე ნაპოვნი დრონი გადააბრუნა.
კონტექსტი
უკრაინული „ანტონოვის“ თვითმფრინავები ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში 2022 წლიდან ბაზირდება; ეს აეროპორტი უკრაინისთვის იარაღის სატვირთო გადაზიდვების ერთ-ერთი მთავარი ლოჯისტიკური ჰაბია. ლაიფციგში აღმოჩენილი მოწყობილობა ძლიერ ჰგავს იმ ბომბებს, რომლებიც პოლონეთში, ლიეტუვასა და ევროპის სხვა ქვეყნებში ჩავარდნილ რუსულ საბოტაჟის ოპერაციებში გამოიყენებოდა. გერმანიის დაზვერვა ამ ოპერაციებს GRU-ს ქვედანაყოფ 29155-ს უკავშირებს. ლიეტუვის დაზვერვის 2025 წლის დეკემბრის ანგარიშის მიხედვით, დენის სმოლიანინოვი GRU-ში უკრაინის მიმართულებას ხელმძღვანელობს და ფსიქოლოგიურ ოპერაციებსა და Telegram-ით კოორდინირებულ საბოტაჟის კამპანიებს ეწევა. ბრიტანეთის საგარეო საქმეთა სამინისტრომ სმოლიანინოვს 2025 წელს სანქციები დაუწესა. GRU-ს ქვედანაყოფ 29155 უკვე 2018 წელს დაუკავშირდნენ ბრიტანეთში სერგეი სკრიპალის მოწამვლას. გერმანიის ფედერალური კრიმინალური პოლიციის მონაცემებით, 2026 წლის დასაწყისიდან გერმანიაში 165-ზე მეტი სავარაუდო საბოტაჟის შემთხვევა და ასეულობით საეჭვო დრონის ინციდენტი სამხედრო და კრიტიკულ ინფრასტრუქტურასთან ახლოს დაფიქსირდა.