რუსეთის საზღვაო ნავთობის ექსპორტის შემოსავალმა რეკორდს მიაღწია — 27 სექტემბრისთვის $2,75 მლრდ-მდე
27 სექტემბრით დასრულებულ კვირაში რუსეთის საზღვაო ნავთობის ექსპორტის ღირებულებამ $2,75 მლრდ შეადგინა — უმაღლესი მაჩვენებელი უკრაინაში სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან. შემოსავლის ზრდა განპირობა უფრო მაღალმა მოცულობებმა და Urals-ისა და ESPO-ს ფასების ზრდამ, რაც ნაწილობრივ საუდის არაბეთის ნავთობსადენის დაზიანებამ გამოიწვია. უკრაინული დრონების შეტევებმა რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებზე ქვეყნის პირველადი გადამუშავების სიმძლავრის დაახლოებით მეხუთეული გაავლო, ხოლო მოსკოვმა დიზელის ექსპორტის აკრძალვა ოქტომბრის ბოლომდე გააგრძელა.
მთავარი მომენტები
- საზღვაო ექსპორტის შემოსავალმა 27 სექტემბრისთვის $2,75 მლრდ შეადგინა — რეკორდი 2022 წლის შემდეგ
- 37 ტანკერმა 27,9 მლნ ბარელი რუსული ნავთობი ჩატვირთა (წინა კვირას — 32 გემმა 24,99 მლნ ბარელი)
- კვირის შემოსავალი დაახლოებით $180 მლნ-ით გაიზარდა, რადგან მოცულობის ზრდამ Urals-ის ფასის ვარდნა გადაფარა
- Urals-ისა და ESPO-ს საშუალო ფასები სამ თვეზე მეტი ხნის მაქსიმუმზეა
- უკრაინის დრონების იერიშებმა რუსეთის პირველადი ნავთობგადამუშავების სიმძლავრის დაახლოებით მეხუთეული გამორთო
- რუსეთმა დიზელის ექსპორტის აკრძალვა ოქტომბრის ბოლომდე გააგრძელა — ნავთობპროდუქტების ექსპორტი 500 ათასი ბარელით/დღეში შემცირდა
- მთავარი მყიდველები კვლავ ჩინეთი და ინდოეთი არიან; აზიის მიმართულებით მიწოდება 3,61 მლნ ბარელ/დღეში გაიზარდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
რეკორდული შემოსავალი აძლიერებს მოსკოვის საომარ ფინანსებს იმ პერიოდში, როცა უკრაინის შეტევები ქვეყნის შიდა გადამუშავების მნიშვნელოვან ნაწილს ანგრევს. ფასების ზრდა ნაწილობრივ საუდის არაბეთის ალტერნატიული მილსადენის დაზიანებით არის გამოწვეული, რაც მსოფლიო მიწოდებას ავიწროებს. ამავე დროს, მოსკოვი იძულებულია დიზელის ექსპორტი აკრძალოს, რაც ნედლი ნავთობის რეკორდულ მოგებას ნაწილობრივ აკნინებს.
რა მოხდა
27 სექტემბრით დასრულებულ კვირაში რუსეთის საზღვაო ნავთობის ექსპორტის ღირებულებამ $2,75 მლრდ მიაღწია — 2022 წლის თებერვლის შემდეგ ყველაზე მაღალ ნიშნულს. 37-მა ტანკერმა 27,9 მლნ ბარელი ჩატვირთა, წინა კვირის 32 გემის 24,99 მლნ ბარელის წინააღმდეგ. მოცულობის ზრდამ Urals-ის ფასის კლება გადაფარა და კვირის შემოსავალი დაახლოებით $180 მლნ-ით გაზარდა; ოთხი კვირის საშუალო შემოსავალი $290 მლნ-ით მოიმატა $2,39 მლრდ-მდე. Urals-ისა და ESPO-ს საშუალო ფასები სამ თვეზე მეტი ხნის მაქსიმუმზეა — ფასები მას შემდეგ იმატებს, რაც სექტემბრის დრონის იერიშევმა საუდის არაბეთის East-West მილსადენი დააზიანა. უკრაინის დრონების შეტევებმა რუსეთის პირველადი ნავთობგადამუშავების სიმძლავრის დაახლოებით მეხუთეული გამორთო, რის გამოც მოსკოვმა დიზელის ექსპორტის აკრძალვა ოქტომბრის ბოლომდე გააგრძელა, ნავთობპროდუქტების ექსპორტის პროგნოზი დაახლოებით 500 ათასი ბარელით/დღეში შეამცირა, ხოლო ნედლი ნავთობის ექსპორტის პროგნოზი დაახლოებით 150 ათასი ბარელით/დღეში გაზარდა. მთავარ მყიდველებად ჩინეთი და ინდოეთი რჩებიან; აზიისკენ მიწოდება (უცნობი დანიშნულების ტვირთებთან ერთად) 3,61 მლნ ბარელ/დღეში გაიზარდა, წინა კვირის 3,4 მლნ ბარელის ნაცვლად. ხმელთაშუა ზღვაზე გატანა დაახლოებით 100 ათას ბარელ/დღეში ჩამოვარდა — ომის დაწყებიდან ყველაზე დაბალ ნიშნულზე. Bloomberg-ის შეფასებით, ნედლი ნავთობის მატებური შემოსავალი მხოლოდ ნაწილობრივ ანაზღაურებს საწვავის ექსპორტის შემცირებით გამოწვეულ დანაკარგებს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია (ZN.UA, ЛІГА.net LB.ua) ხაზს უსვამს კავშირს რეკორდულ შემოსავალსა და რუსეთის ნავთობგადამამუშავებელ ინფრასტრუქტურაზე განხორციელებულ იერიშევებს შორის. წყაროები მოგებას მყიფედ წარმოაჩენს — ის ნაწილობრივ მოსკოვის საკუთარი დიზელის ექსპორტის აკრძალვით ანეიტრალება. გარდა ამისა, ხაზგასასმელია, რომ უკრაინის იერიშევებმა რუსეთის პირველადი გადამუშავების სიმძლავრის დაახლოებით მეხუთეული უკვე გამორთო.
კონტექსტი
აგვისტოში მოსკოვი საზღვაო მიწოდების პრობლემების გამო კვირაში $400 მლნ-მდე კარგავდა. საუდის არაბეთის East-West მილსადენი, სექტემბერში დრონის იერიშევის შემდეგ რემონტზეა, ჩვეულებრივ ორმუსის სრუტის გვერდით დღეში დაახლოებით 7 მლნ ბარელს გადაიტანს. რუსული ნავთობის მთავარი მყიდველები ჩინეთი და ინდოეთი არიან. რუსულ ნავთობგადამამუშავებელ ქარხნებს დიზელის ექსპორტის აკრძალვის პერიოდში სახელმწიფო კომპენსაციას უხდის დემპფერული მექანიზმით. რუსეთმა 2026 წლისთვის ნედლი ნავთობის ექსპორტის პროგნოზი დაახლოებით 150 ათასი ბარელით/დღეში გაზარდა, ნავთობპროდუქტების მიწოდების პროგნოზი კი დაახლოებით 500 ათასი ბარელით/დღეში შეამცირა.