უკრაინის უსაფრთხოების სამსახურმა კონვერტაციის ცენტრი გამოავლინა, რომლის თვიური ბრუნვა 500 მილიონი გრივნაა
უკრაინის ეკონომიკური უსაფრთხოების ბიურომ (BEB), გენერალური პროკურორის ოფისის პროცედურული ხელმძღვანელობით, კიევში, ხარკოვსა და ოდესაში 50 ჩხრეკა ჩაატარა და სტრუქტურირებული კონვერტაციის ცენტრი გამოავლინა, რომლის თვიური ბრუნვა დაახლოებით 500 მილიონი გრივნაა. სქემის ექვს მონაწილეს ბრალდება წარუდგინეს. 2023 წლიდან სქემის მეშვეობით დაახლოებით 23,5 მილიარდი გრივნა გავიდა, ხოლო სავარაუდო გადასახადის თავიდან აცილება დაახლოებით 3 მილიარდ გრივნას შეადგენს.
მთავარი მომენტები
- BEB-მ კონვერტაციის ცენტრი გამოავლინა, რომლის თვიური ბრუნვა დაახლოებით 500 მილიონი გრივნაა
- 2023 წლიდან სქემის მეშვეობით დაახლოებით 23,5 მილიარდი გრივნა გავიდა
- სავარაუდო გადასახადის თავიდან აცილება დაახლოებით 3 მილიარდ გრივნას შეადგენს
- კიევში, ხარკოვსა და ოდესაში 50 ჩხრეკა ჩატარდა
- ჩხრეკების დროს მილიონობით გრივნის არარეგისტრირებული ნაღდი ფული ამოიღეს
- სქემის ექვს მონაწილეს ბრალდება წარუდგინეს
- ოპერაცია გენერალური პროკურორის ოფისის პროცედურული ხელმძღვანელობით ჩატარდა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
სქემის მეშვეობით 2023 წლიდან დაახლოებით 23,5 მილიარდი გრივნა გავიდა, ხოლო სავარაუდო გადასახადის თავიდან აცილება დაახლოებით 3 მილიარდ გრივნას შეადგენს, რაც სახელმწიფო ბიუჯეტისთვის მნიშვნელოვან დანაკარგს წარმოადგენს. ოპერაციამ სამ დიდ ქალაქში 50 კოორდინირებული ჩხრეკა მოიცვა, რაც მიუთითებს დიდ, სტრუქტურირებულ კრიმინალურ ორგანიზაციაზე. სქემა კრიპტოვალუტის ნაღდ ფულში კონვერტაციის არხებს იყენებდა და ფინანსურად მოწყვლათ პირებს, რომლებზეც ფიქტიური ბიზნესები რეგისტრირდებოდა, ექსპლუატაციას უწევდა — ეს უკრაინის ფინანსური ზედამხედველობის სისტემურ რისკებს ხაზს უსვამს. შემთხვევის გამოცხადება BEB-ის დირექტორის, ოლექსანდრ ცივინსკის მიერ ომის პერიოდში მასშტაბურ ეკონომიკურ დანაშაულთან ბრძოლის ინსტიტუციურ ფოკუსს აჩვენებს.
რა მოხდა
უკრაინის ეკონომიკური უსაფრთხოების ბიურომ (BEB), გენერალური პროკურორის ოფისის პროცედურული ხელმძღვანელობით, კონვერტაციის ცენტრი გამოავლინა, რომლის სავარაუდო თვიური ბრუნვა დაახლოებით 500 მილიონი გრივნაა. ოპერაციის ფარგლებში კიევში, ხარკოვსა და ოდესაში 50 ჩხრეკა ჩატარდა; მათ დროს მილიონობით გრივნის არარეგისტრირებული ნაღდი ფული ამოიღეს. 2023 წლიდან სქემის მეშვეობით დაახლოებით 23,5 მილიარდი გრივნა გავიდა, ხოლო სავარაუდო გადასახადის თავიდან აცილება დაახლოებით 3 მილიარდ გრივნას შეადგენს. სქემის ექვს მონაწილეს ბრალდება წარუდგინეს კრიმინალურ ორგანიზაციაში მონაწილეობის, გადარიცხვის დოკუმენტებთან უკანონო ქმედებების, იურიდიული პირებისა და ფიზიკური პირების-მეწარმეების სახელმწიფო რეგისტრაციისთვის დოკუმენტების გაყალბებისა და დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული ქონების ლეგალიზაციის ფაქტებზე. გამოძიება გრძელდება. ოპერაციის დეტალები 21 სექტემბერს უნდა გამოქვეყნდეს.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებში არაერთგვაროვნებაა პარტნიორი უწყების იდენტიფიცირების კუთხით: ზოგიერთი ანგარიში ოპერაციის პარტნიორად სახელმწიფო საბაჟო სამსახურს ასახელებს, ხოლო სხვები — სახელმწიფო სასაზღვრო სამსახურს.
კონტექსტი
უკრაინულ სამართალდამცავ პრაქტიკაში „კონვერტაციის ცენტრი" ნიშნავს ქსელს, რომელიც უნაღდო სახსრებს მიკვლევად ნაღდ ფულში აკონვერტებს, რაც, წესით, გადასახადის თავიდან აცილებასა და ფულის გათეთრებას ემსახურება. როგორც ირკვევა, ამ შემთხვევაში სქემა 2023 წლის აგვისტოდან 2026 წლის სექტემბრამდე მოქმედებდა და კოორდინაციისთვის Tether (USDT) კრიპტოსაფულეებს, ონლაინ და ოფლაინ გადამცვლელებს, VPN-სერვისებს, უცხოურ SIM-ბარათებს და 30-ზე მეტ დახურულ Telegram-ჯგუფს იყენებდა. მონაწილეები კონვერტაციის თანხის 1,5%-დან 3,5%-მდე საკომისიოს იღებდნენ. BEB-ს ადრეც ჰქონია გამოვლენილი სხვა კონვერტაციის ცენტრი 18 მილიარდ გრივნამდე ბრუნვით, რომელიც მთელი უკრაინის მასშტაბით ასობით საწარმოს ემსახურებოდა და საერთაშორისო ფინანსურ არხებთან იყო დაკავშირებული.