პოლონეთის აეროპორტები მესამე დღე შეაჩერა მუშაობას უკრაინაზე რუსული თავდასხმების გამო
18 სექტემბერს პოლონეთის ლუბლინისა და ჟეშუვის აეროპორტები მესამე დღიად შეაჩერა მუშაობას დასავლეთ უკრაინაზე რუსული თავდასხმების ფონზე. პოლონეთის საჰაერო ძალებმა გამანადგურებლები აფრინა, ხოლო ჩეხეთის JAS-39 Gripen-ები ნატოს ბრძანებით პოლონეთის აღმოსავლეთ საზღვრისკენ გაემგზავრა.
მთავარი მომენტები
- 18 სექტემბერს დილით ლუბლინისა და ჟეშუვის აეროპორტები შეაჩერეს — ეს უკვე მესამე ზედიზედ დღე იყო
- შეჩერება გამოაცხადა პოლონურმა საჰაერო ნავიგაციის სააგენტომ (PANSA) X-ზე
- პოლონეთის შეიარაღებულმა ძალებმა გამანადგურებლები აფრინა უკრაინაზე რუსული თავდასხმების პასუხად
- ჩეხეთის JAS-39 Gripen-ები პარდუბიცედან ნატოს ბრძანებით აფრინეს პოლონეთის აღმოსავლეთ საზღვრის მონიტორინგისთვის, მაგრამ ჩარევა საჭირო არ გამხდარიყო — პოლონურმა გამანადგურებლებმა ისინი ჩაანაცვლა
- 17 სექტემბერს პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა განაცხადა, რომ ვოლინის ოლქში რუსული დარტყმის დრონი პოლონეთის საზღვართან მოხვდა
- 16 სექტემბერს პოლონეთმა საზღვრისრეგიონებში გამანადგურებლები აფრინა და საჰაერო განგაში გამოაცხადა უკრაინის ოლქებზე რუსული დრონების თავდასხმის გამო
- აეროპორტები დაახლოებით ერთ საათში, 09:45 კიევის დროით, განაახლეს მუშაობა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ნატოს წევრი ქვეყნის სასაზღვრო აეროპორტების სამდღიანი პაუზა უკრაინაზე რუსული თავდასხმების გამო ახალი ესკალაციის ნიშანია. პოლონეთის გამანადგურებლების აფრენასა და ჩეხეთის Gripen-ების ნატოს ბრძანებით გამოძახილებაში ჩანს ალიანსის მზაობის ზრდა. პოლონელი ჩინოვნიკები ღიად აფრთხილებენ რუსული ჰიბრიდული დრონულ-სარაკეტო აქტივობის შესახებ უკრაინის მხარდამჭერი სახელმწიფოების წინააღმდეგ, რაც 5-ე მუხლის პერსპექტივით საგანგაშოა. ვოლინის ოლქში რუსული დრონის პოლონეთის საზღვრამდე 4 კმ-მდე მიახლოებამ და იაჰოდინის სადგურზე მატარებლის ლოკომოტივზე დარტყმამ (2 კმ საზღვრიდან) კიდევ უფრო გაამძაფრა ეს შეშფოთება.
რა მოხდა
18 სექტემბრის დილით პოლონურმა საჰაერო ნავიგაციის სააგენტომ (PANSA) X-ზე გამოაცხადა ლუბლინისა და ჟეშუვის აეროპორტების მუშაობის შეჩერება უკრაინაზე რუსული თავდასხმების გამო. ამავე მიზეზით პოლონეთის შეიარაღებულმა ძალებმა გამანადგურებლები აფრინა. ჩეხეთის საჰაერო ძალების JAS-39 Gripen-ები პარდუბიცედან ნატოს ინტეგრირებული საჰაერო და სარაკეტო თავდაცვის სისტემის ფარგლებში გაემგზავრა პოლონეთის აღმოსავლეთ საზღვრისკენ — ჩარევა საჭირო არ გამხდარიყო, პოლონურმა გამანადგურებლებმა ისინი ჩაანაცვლა და ჩეხური თვალმფრენები ბაზაზე დაბრუნდა. აეროპორტები დაახლოებით ერთ საათში განაახლეს მუშაობას. ეს იყო მესამე ზედიზედ დღე, როცა ორივე აეროპორტი შეაჩერა საჰაერო მოძრაობას — იმავე მიზეზით შეჩერება დაფიქსირდა 16 და 17 სექტემბერსაც.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები ამ შემთხვევას პოლონეთის აეროპორტების, პოლონური გამანადგურებლებისა და ჩეხური Gripen-ების ჩართვის ფონზე წარმოაჩენენ, ხაზგასასმელად იმისა, რომ ამ ყველაფრის მიზეზი რუსული თავდასხმებია უკრაინის ტერიტორიაზე. ჟურნალისტები ხაზს უსვამენ სამდღიან პატერნს და ნატოს რეაგირების პოზიტურ ტრაექტორიას (ჩეხური გამანადგურებლების ნატოს ბრძანებით გამოძახილება). წინა კონტექსტის ფაქტებიც ჩართულია: ბალტიის ზღვაში ნაპოვნი დრონი (14 სექტემბერი) და იაჰოდინის სადგურზე მატარებლის ლოკომოტივზე დარტყმა (13 სექტემბერი) ესკალაციის ნიშნებია ნატოს ტერიტორიის სიახლოვეს.
სად განსხვავდება გაშუქება
ქართულ წყაროებს შორის განსხვავება ფიქსირდება 18 სექტემბერს აეროპორტების მუშაობის განახლების დროის შესახებ. წყაროები ერთმანეთისგან განსხვავებულ დროს ასახელებენ.
კონტექსტი
14 სექტემბერს პოლონეთის სამხედროებმა ბალტიის ზღვაში, დასავლეთ პომერანიის ვოივოდოდში, რუსინოვის სოფელთან სავარაუდოდ რუსული დრონი აღმოაჩინეს და ამოიღეს. 13 სექტემბერს რუსებმა იაჰოდინის სადგურზე, პოლონეთის საზღვრიდან 2 კმ-ში, მგზავრთა მატარებლის ლოკომოტივი დაარტყეს დრონით; ცოტა ხნით ადრე ამავე სადგურზე ევროპელი პოლიტიკოსების, მათ შორის ყოფილი ბრიტანეთის პრემიერ-მინისტრის ბორის ჯონსონის მთავრობის დიპლომატიური მატარებელი იმყოფებოდა. 15 სექტემბერს დონალდ ტუსკმა განაცხადა, რომ კრემლი ჰიბრიდულ დრონულ-სარაკეტო თავდასხმებს გეგმავდა უკრაინის მხარდამჭერი ქვეყნების წინააღმდეგ და მოსკოვი ზამთრის ბოლომდე მოლაპარაკებებით არ იყო დაინტერესებული. პოლონეთის თავდაცვის მინისტრმა ვლადისლავ კოსინიაკ-კამიშმა F-16-ებისა და ვერტმფრენების აქტივობის გაზრდა დაადასტურა, მინისტრის მოადგილე ჩეზარი ტომჩიკი კი განაცხადა, რომ პოლონეთის სამხედრო ძალები საზღვრისკენ მიახლოებულ სამიზნეს ჩამოაგდებდნენ. ნატოს მოკავშირეებს უკრაინის ტერიტორიაზე რუსული სამიზნეების ჩამოგდებაზე შეთანხმება ჯერ კიდევ არ ჰქონდათ. ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა თქვა, რომ ჩეხეთის დაზვერვა რუსულ აქტივობას ჰიბრიდულ ომად აფასებდა.