ჩეხეთის პრემიერმა ევროპული სარაკეტო თავდაცვის სისტემა „ევრო პეტრიოტი“ შესთავაზა
ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა პრაღის თავდაცვის სამიტზე ევროპის ქვეყნებს შესთავაზა ერთობლივი სარაკეტო თავდაცვის სისტემის „ევრო პეტრიოტის“ შექმნა. მან ამის საფუძვლად უკრაინის პრეზიდენტის ვოლოდიმირ ზელენსკის მოწოდება დაასახელა, რომელიც ევროპას საკუთარი ბალისტიკური და სადრონე საწინააღმდეგო თავდაცვის შექმნისკენ მოუწოდებს.
მთავარი მომენტები
- ჩეხეთის პრემიერმა ანდრეი ბაბიშმა პრაღის თავდაცვის სამიტზე „ევრო პეტრიოტის“ შექმნა შესთავაზა.
- ბაბიში მიიჩნევს, რომ ევროპული პეტრიოტი გააძლიერებს ევროპის წვლილს NATO-ში და არ შეეჯირაკება აშშ-ს.
- ზელენსკიმ NATO-ს სამიტზე ბალისტიკური რაკეტები უდიდეს საფრთხედ დაასახელა და ევროპას საკუთარი ბალისტიკური, ანტიბალისტიკური და სადრონე საწინააღმდეგო თავდაცვის შექმნისკენ მოუწოდა.
- ბაბიშმა შესთავაზა, რომ ევროპას პეტრიოტის საჰაერო თავდაცვის სისტემისთვის გამანადგურებელი რაკეტების წარმოების ლიცენზიები მიეღო.
- მაგალითად ბაბიშმა 1970-იანი წლების Airbus-ის პროექტი მოიყვანა, როგორც ერთობლივი ევროპული თავდაცვითი თანამშრომლობის წარმატებული მაგალითი.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს ინიციატივა ევროპის მიერ ამერიკულ სისტემებთან ერთად დამოუკიდებელი სარაკეტო თავდაცვის შესაძლებლობების შექმნის კონკრეტული მცდელობაა. ის პირდაპირ უკრაინის ომის კონტექსტში წამოყელიშებულ საფრთხეებზეა დაფუძნებული და თუ განხორციელდება, პეტრიოტის გამანადგურებელი რაკეტების ლიცენზირებული ევროპული წარმოების გზით კონტინენტის თავდაცვით-სამრეწველო ბაზას გარდაქმნის.
რა მოხდა
ჩეხეთის პრემიერ-მინისტრმა ანდრეი ბაბიშმა პრაღის თავდაცვის სამიტზე სიტყვით გამოსვლისას შესთავაზა ერთობლივი ევროპული სარაკეტო თავდაცვის სისტემის „ევრო პეტრიოტის“ შექმნა. მან ეს იდეა უკრაინის პრეზიდენტის ვოლოდიმირ ზელენსკის NATO-ს სამიტზე გაკეთებულ განცხადებასთან დააკავშირა, სადაც ზელენსკიმ ბალისტიკური რაკეტები უდიდეს საფრთხედ მიიჩნია და ევროპას საკუთარი ბალისტიკური, ანტიბალისტიკური და სადრონე საწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემის შექმნისკენ მოუწოდა. ბაბიშმა აღნიშნა, რომ ევროპული პეტრიოტი NATO-ში ევროპის როლს გააძლიერებს და აშშ-სთან კონკურენციაში არ შევა. როგორც წარმატებული მაგალითი მოიყვანა 1970-იანი წლების Airbus-ის პროექტი, ხოლო პრაქტიკულ ნაბიჯად შესთავაზა, რომ ევროპის ქვეყნებს პეტრიოტის საჰაერო თავდაცვის სისტემისთვის გამანადგურებელი რაკეტების წარმოების ლიცენზიები მიეღოთ. მისი თქმით, პროექტი ევროკავშირის წევრ სახელმწიფოებს შორის უნდა განვითარდეს.
სად განსხვავდება გაშუქება
ქართულ ენაზე წარმოდგენილ წყაროებში მცირე შეუსაბამობა ფიქსირდება ბაბიშის მიერ ნახსენები NATO-ს სამიტის დაკონკრეტებაში: ერთი წყარო მას უბრალოდ ანკარაში გამართულ NATO-ს სამიტს უწოდებს, მეორე კი მას „NATO-2026 სამიტს ანკარაში“ ეძახის.
კონტექსტი
ბაბიშმა ერთობლივი ევროპული თავდაცვითი თანამშრომლობის ისტორიულ მაგალითად 1970-იან წლებში შექმნილი Airbus-ის პროექტი მოიყვანა. ერთ-ერთი წყარო ამგვარ სისტემას იმას, რასაც ზოგიერთი „NATO 3.0-ს“ უწოდებს, ანუ ალიანსის სტრუქტურის გადახასიათებისკენ გადადგმულ ნაბიჯად მიიჩნევს. ცალკე უკრაინამ რამდენიმე ევროპულ ქვეყანასთან ერთად Freyja-ს პროექტი დააფუძნა სარაკეტო თავდაცვის გადაწყვეტების მოსაძებნად, სადაც ცდები წლის ბოლომდე იგეგმება.