უკრაინულმა დრონებმა რუსეთში, პერმის მხარეში „აზოტის“ ქიმიური ქარხანა დაარტიეს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

„აზოტი“ რუსეთში აზოტიანი სასუქების უმსხვილესი მწარმოებელია და ერთადერთი მიმწოდებელი იმ ქიმიკატებისა, რომლებიც ასაფეთქებელ ნივთიერებებში გამოიყენება. მისი აზოტმჟავა რუსული სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის რამდენიმე საწარმოს — პერმის ვაზულის ქარხანას, სოლიკამსკის „ურალს“, ალექსინის ქიმიურ კომბინატსა და ბიისკის ოლეუმის ქარხანას — ამარაგებს ასაფეთქებელი ნივთიერებებისა და ვაზულის წარმოებისთვის. ქარხანა უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 1 500 კმ-ში მდებარეობს, რაც უკრაინის დრონული შესაძლებლობების სიღრმისეულ რადიუსს გამოხატავს. იგივე ობიექტი უკვე 2025 წლის შემოდგომაზე დაზარალდა, ამიტომ ეს სტრატეგიულ ობიექტზე განმეორებითი დარტყმაა; ქარხნის თანამშრომლების ცნობით, აფეთქებების გამო წარმოება სრულად შეჩერდა.

რა მოხდა

11 სექტემბერს დილით უკრაინულმა დრონებმა რუსეთის პერმის მხარეში, ბერეზნიკის ქალაქში, „ურალქიმის“ შემადგენლობაში შემავალი „აზოტის“ ქიმიური კომპლექსი დაარტიეს. თავდასხმის შესახებ პირველმა ანბანდომ უკრაინულმა მონიტორინგის Telegram-არხმა Exilenova+ და რუსულმა მედიამ Astra-მ OSINT-ანალიტიკოსის ცნობის საფუძველზე განაცხადა.

ქარხნის თანამშრომლებმა ობიექტზე აფეთქებების სერია დააფიქსირეს, ტექნოლოგიური პროცესი სრულად შეჩერდა, ხოლო კომპლექსის ტერიტორიიდან კვამლი ამოვიდა. თავდასხმამდე რამდენიმე საათის განმავლობაში ბერეზნიკისა და სოლიკამსკის ტერიტორიაზე საჰაერო განგაშის სირენები ჟღერდებოდა.

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ რეგიონში დრონები ჩამოაგდო. პერმის მხარის გუბერნატორმა დმიტრი მახონინმა მხარის ჩრდილოეთ ტერიტორიებზე მასშტაბური თავდასხმის შესახებ განაცხადა, აღნიშნა, რომ საჰაერო თავდაცვის ძალებმა 36 დრონი ჩამოაგდო დაუსახლებელ ტერიტორიაზე და მსხვერპლი არ ყოფილა; მიმდინარეობს ჰაერის ხარისხის მონიტორინგი. გუბერნატორმა ასევე განაცხადა, რომ მხარეში ორი სამრეწველო ობიექტი იქნა დარტყმის ქვეშ. 05:00 მოსკოვის დროით პერმის ბოლშოე სავინოს აეროპორტში თვითმფრინავების მიღება-გაგზავნაზე დროებითი შეზღუდვები დაწესდა.

უკრაინის უსაფრთხოების და თავდაცვის საბჭოს (РНБО) დეზინფორმაციასთან ბრძოლის ცენტრის ხელმძღვანელმა ანდრიი კოვალენკომ შეტევის ვიდეო გამოაქვეყნა და დაადასტურა, რომ ობიექტი რუსეთის სარაკეტო საჰაერო საშუალებებში გამოყენებული ასაფეთქებელი ნივთიერებების წარმოებაშია ჩართული.

„აზოტის“ კომპლექსი დაახლოებით 140 ჰექტარზეა განლაგებული და დაახლოებით 90 საწარმოო კორპუსს მოიცავს. იგი რუსეთში აზოტიანი სასუქების უმსხვილესი მწარმოებელია და ამზადებს ამიაკს, აზოტმჟავას, ამიაკურ და კალიუმიან სელიტრას, კარბამიდს და სხვა ქიმიურ პროდუქციას. ქარხანაში დაახლოებით 2 500 ადამიანი მუშაობს; ბერეზნიკი უკრაინის საზღვრიდან დაახლოებით 1 500 კმ-ში მდებარეობს. იგივე ობიექტი უკვე 2025 წლის შემოდგომაზე დაზარალდა დრონების თავდასხმისგან.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული მედია თავდასხმას პირდაპირ უკრაინულ დრონებს მიაწერებს და „აზოტს“ სამართლიან სამხედრო მიზნად მიიჩნევს, რადგანაც იგი რუსეთის სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსისთვის ასაფეთქებელი ნივთიერებებისა და ვაზულის წარმოებისთვის საჭირო ქიმიკატების ერთადერთი მიმწოდებელია. გავრცელებულ მასალებში სტრატეგიული მნიშვნელობის დასადასტურებლად იშველიებენ РНБО-ს დეზინფორმაციასთან ბრძოლის ცენტრის ხელმძღვანელ ანდრიი კოვალენკოს მიერ გამოქვეყნებულ ვიდეოს. ასევე ხაზგასასმელია უკრაინის დრონების მიერ მიღწეული სიღრმისეული რადიუსი — დაახლოებით 1 500 კმ საზღვრიდან. კონტექსტად მოჰყავთ რუსეთისთვის მიყენებული ზარალი — აფეთქებები, კვამლი, ტექნოლოგიური პროცესის სრული შეჩერება — და ასევე 2025 წლის შემოდგომის წინა დარტყმები, რაც ამ სტრატეგიულ ობიექტზე განმეორებადი თავდასხმების ტენდენციაზე მიუთითებს.

სად განსხვავდება გაშუქება

რუსეთის თავდაცვის სამინისტრო და პერმის მხარის გუბერნატორი დმიტრი მახონინი აცხადებენ, რომ რეგიონში დრონები ჩამოვარდნილი იყო — გუბერნატორის ცნობით, 36 დრონი დაუსახლებელ ტერიტორიაზე ჩამოვარდა და მსხვერპლი არ ყოფილა. ამის საპირისპიროდ, უკრაინული OSINT-წყაროები Exilenova+/Supernova+ და ქარხნის თანამშრომლები იტყუებიან წარმატებულ დარტყმებს: აფეთქებების სერია, კვამლი კომპლექსის ტერიტორიაზე და ტექნოლოგიური პროცესის სრული შეჩერება.

გარდა ამისა, ზოგიერთი წყარო მხოლოდ „აზოტს“ ასახელებს მიზნად, ზოგი კი აღნიშნავს, რომ დრონებმა, შესაძლოა, მეორე ქიმიური საწარმოც — გუბახაში „მეტაფრაქს ქემიქალსი“ — დაარტიეს, რასაც გუბერნატორის განცხადებაც ადასტურებს, რომ მხარეში ორი სამრეწველო ობიექტი დაზარალდა.

კონტექსტი

„აზოტი“ „ურალქიმის“ შემადგენლობაში შედის და ბერეზნიკის ქიმიური კომბინატის იურიდიული მემკვიდრეა; იგი ამზადებს ამიაკს, აზოტმჟავას, ამიაკურ და კალიუმიან სელიტრას, კარბამიდს და სხვა ქიმიურ პროდუქციას. კომპლექსი დაახლოებით 140 ჰექტარზეა განლაგებული და დაახლოებით 90 საწარმოო კორპუსს მოიცავს, სადაც დაახლოებით 2 500 თანამშრომელი მუშაობს. თავდასხმამდე ბერეზნიკისა და სოლიკამსკის ტერიტორიაზე რამდენიმე საათის განმავლობაში საჰაერო განგაშის სირენები ჟღერდებოდა, ხოლო მონიტორინგის არხები პერმის მხარის თავზე დრონების მოძრაობას აფიქსირებდნენ.