უკრაინის ძალებმა ნოვოროსიისკის სამხედრო-საზღვაო ბაზა და მაზუტის ტერმინალი დაარტჲეს
2026 წლის 8-9 სექტემბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა ნოვოროსიისკში (კრასნოდარის მხარე, რუსეთი) სამხედრო-საზღვაო ბაზას და მაზუტის ტერმინალს დრონებით შეუტიეს. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ, გენშტაბმა და უკრაინის სადაზვერო სამსახურმა (ГУР) დაადასტურეს დარტყმა ბაზაზე და ფრიგატ «Адмирал Эссен»-ზე — «Калибр»-ის ტიპის რაკეტის მატარებელზე. ნოვოროსიისკის მერმა თავდაპირველად განაცხადა, რომ მსხვერპლი არ ყოფილა, მოგვიანებით კრასნოდარის მხარის გუბერნატორმა განაცხადა 4 დაღუპულის და 29 დაშავებულის შესახებ.
მთავარი მომენტები
- 9 სექტემბრის ღამეს უკრაინის სამხედრო-საზღვაო ძალებმა ნოვოროსიისკში სამხედრო-საზღვაო ბაზას კომპლექსური დარტყმა მიაყენეს
- OSINT-ანალიტიკოსებმა (Astra) დაადასტურეს ხანძარი ТОВ «Новороссийский мазутный терминал»-ის ტერიტორიაზე; ეს ტერმინალი ნოვოროსიისკის საზღვაო პორტის ნაწილია
- ГУР-მა დაადასტურა, რომ ფრიგატი «Адмирал Эссен» (პროექტი 11356, «Калибр»-ის მატარებელი) დაზიანდა — გემის ზედაპირზე ხანძარი გაჩნდა
- ბროვდიმ («მადიარი») განაცხადა, რომ ანაპაში მოსკოვის საფრენი აპარატი Су-33, ვერტმფრენი Ми-8 და გელენჯიკის რაიონში ორი რადარული კომპლექსი განადგურდა
- რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ ღამით 596 უკრაინული დრონი ჩამოგდებულია 11 რეგიონის, ოკუპირებული ყირიმის და შავი ზღვის თავზე
- კრასნოდარის მხარის გუბერნატორმა ვენიამინ კონდრატიევმა განაცხადა 4 დაღუპულის და 29 დაშავებულის შესახებ; მერმა კრავჩენკომ თავდაპირველად განაცხადა, რომ მსხვერპლი არ ყოფილა
- რუსეთის მხარემ ოფიციალურად არ ადასტურა საკუთარი დანაკარგები დარტყმისგან
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ნოვოროსიისკის ბაზა რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის ერთ-ერთი მთავარი ოპერატიული ცენტრია, საიდანაც «Калибр»-ის ტიპის რაკეტებით უკრაინის სამოქალაქო ინფრასტრუქტურას ბომბავენ; ფრიგატ «Адмирал Эссен»-ის დაზიანება პირდაპირ ამ შესაძლებლობას ამცირებს. მაზუტის ტერმინალი რუსეთის უდიდესი საზღვაო პორტის შემადგენელი ნაწილია, რითაც ენერგოპროდუქტების ექსპორტის ჯაჭვი ზიანდება. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მტკიცებით, ღამით 596 უკრაინული დრონი ჩამოგდებულია, რაც ოპერაციის მასშტაბურობას აჩვენებს.
რა მოხდა
2026 წლის 8-9 სექტემბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა, უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენშტაბის, ГУР-ის, «Сил безпілотних систем»-ის და СБУ-ს მონაწილეობით, კომპლექსური დარტყმა მიაყენეს რუსეთის სამხედრო-საზღვაო ბაზას ნოვოროსიისკში (კრასნოდარის მხარე). პრეზიდენტმა ზელენსკიმ დაადასტურა, რომ ნავთობის ჩასატვირთი ტერმინალი, სამხედრო ნავმისადგომის ობიექტები, სამხედრო ხომალდები და «Калибр»-ის მატარებლები დაზიანდა. ГУР-მა ცალკე დაადასტურა, რომ ფრიგატი «Адмирал Эссен» (პროექტი 11356) დაიცვა — გემის ზედა ნაწილში ხანძარი გაჩნდა. «Сил безпілотних систем»-ის მეთაურმა რობერტ «მადიარ» ბროვდიმ განაცხადა, რომ ბაზამ რიგი სამხედრო გემი დაკარგა. Astra-ს OSINT-ანალიტიკოსებმა ТОВ «Новороссийский мазутный терминал»-ის ტერიტორიაზე ხანძარი დაადასტურეს, Dnipro OSINT-მა კი მინიმუმ ერთი რეზერვუარის დაზიანება დააფიქსირა. ბროვდიმ, აგრეთვე, ანაპაში Су-33-ის, Ми-8-ის და გელენჯიკის რაიონში ორი რადარული კომპლექსის (Каста 2Е2 და 92Н6) განადგურება განაცხადა. ნოვოროსიისკის მერმა ანდრეი კრავჩენკომ თავდაპირველად განაცხადა, რომ მსხვერპლი არ ყოფილა; მოგვიანებით კრასნოდარის მხარის გუბერნატორმა ვენიამინ კონდრატიევმა 4 დაღუპული და 29 დაშავებული დაასახელა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ ღამით 596 უკრაინული დრონის ჩამოგდება განაცხადა, თუმცა რუსეთმა საკუთარი დანაკარგები ოფიციალურად არ აღიარა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია და ოფიციალური პირები დარტყმას წარმატებულ კომბინირებულ ოპერაციად ასახელებენ, რომელშიც მონაწილეობდნენ გენშტაბი, ГУР, «Сил безпілотних систем» და СБУ. განსაკუთრებული აქცენტი კეთდება იმაზე, რომ უკრაინამ «Калибр»-ის მატარებელი ფრიგატი და სამხედრო ნავმისადგომი მრავალკილომეტრიანი დისტანციიდან დაარტჲა, რაც სტრატეგიული შესაძლებლობების დემონსტრირებაა. უკრაინული წყაროები ასევე აკავშირებენ სექტემბრის დარტყმას აგვისტოს ოპერაციასთან, რომელმაც უკვე შეაჩერა მარცვლეული ტერმინალები და ნავთობის ექსპორტი ნოვოროსიისკიდან.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო გაშუქება უფრო მეტად რუსეთის ოფიციალურ განცხადებებზე და OSINT-მონაცემებზე (Astra, Dnipro OSINT, NASA FIRMS) ანგარიშებს. თავდასხმის შედეგად დაშავებულთა და დაღუპულთა ციფრებს კრასნოდარის გუბერნატორის სიტყვებზე დაყრდნობით გადმოსცემს და აღნიშნავს, რომ რუსეთმა საკუთარი დანაკარგები ოფიციალურად არ დაადასტურა. «რადიო თავისუფლებამ» ხაზგასასმელად აღნიშნა, რომ მონაცემების დამოუკიდებლად გადამოწმება ვერ მოხერხდა.
სად განსხვავდება გაშუქება
მსხვერპლის რაოდენობაზე წყაროები ერთმანეთს ეწინააღმდეგებიან: ნოვოროსიისკის მერმა ანდრეი კრავჩენკომ თავდაპირველად განაცხადა, რომ დაშავებული არავინ იყო, მოგვიანებით კი კრასნოდარის მხარის გუბერნატორმა ვენიამინ კონდრატიევმა 4 დაღუპული და 29 დაშავებული დაასახელა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს მიერ განცხადებული ჩამოგდებული 596 დრონის გეოგრაფიული ფარგლები ერთ შეფასებაში «10 რეგიონი + ყირიმი + შავი ზღვა»-დ, მეორეში კი «11 რეგიონი + ყირიმი + შავი ზღვა»-დ არის მოხსენიებული. უკრაინის გენშტაბმა და ГУР-მა დაადასტურეს ფრიგატ «Адмирал Эссен»-ის დაზიანება, ხოლო რუსეთის სამხედრო მხარემ საკუთარი დანაკარგები ოფიციალურად არ აღიარა.
კონტექსტი
ТОВ «Новороссийский мазутный терминал» ნოვოროსიისკის საზღვაო სავაჭრო პორტის — ტვირთბრუნვით რუსეთის უდიდესი საზღვაო პორტის — ნაწილია და წელიწადში დაახლოებით 4 მილიონი ტონა მაზუტისა და ნავთობპროდუქტის გადამუშავების სიმძლავრეზეა გათვლილი. 2026 წლის 12 აგვისტოს უკრაინამ ნოვოროსიისკზე მრავალსისტემიანი დარტყმა მიაყენა (Палианця, Пекло, Барс, «Довгий Нептун», ცხრა ტიპის დრონი და უპილოტო ნავები Сарган/Mamay), რომელმაც დააზიანა ფრიგატები «Адмирал Макаров», «Адмирал Эссен», «Буян-М» და «Василь Биков». ამის შემდეგ პორტის სამივე მარცვლეული ტერმინალი შეჩერდა, ხოლო «Шесхарис»-იდან ნედლი ნავთობის ექსპორტი შეჩერდა. მსოფლიოს უდიდესმა კონტეინერგადამზიდმა MSC-მ ნოვოროსიისკზე ახალი ტვირთის ჯავშნები გააუქმა ნავიგაციის საფრთხის გამო.