უკრაინის სამხედრო ძალებმა ნოვოროსიისკში ფრეგატი „ადმირალ ესენი" და კიდევ რამდენიმე რუსული სამიზნე დაარტყეს
2026 წლის 8 სექტემბერს და 9 სექტემბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა ოკუპირებულ ყირიმში, დონეცკისა და ლუჰანსკის ოლქებში, ასევე რუსეთის შავი ზღვის ფლოტის ბაზაზე ნოვოროსიისკში რამდენიმე რუსული სამხედრო ობიექტი დაარტყეს. ნოვოროსიისკში დაზარალდა „კალიბრის" კრუიზული რაკეტების მატარებელი ფრეგატი „ადმირალ ესენი", ხოლო სევასტოპოლში — პატრული კატერა „მანგუსტი".
მთავარი მომენტები
- კოზაჩა-ბეიში (სევასტოპოლი, ოკუპირებული ყირიმი) დაიცვა პროექტ 12150 „მანგუსტის" ტიპის რუსული მაღალსიჩქარიანი პატრული კატერა.
- ოკუპირებულ დონეცკში დაზარალდა რუსული სარაკეტო დრონების შენახვის, მომზადებისა და გაშვების ბაზა.
- ოკუპირებულ ყირიმში, ოლენივკაში და ვიტინოში დაიცვა რადიოელექტრონული დაზვერვის ანტენის კომპლექსი და სარდლო-საზომი კომპლექსის ანტენა.
- დოკუჩაევსკში (დონეცკის ოლქი) დარტყმა მიეცა რუსულ სადრონე საწყობს.
- ფაშჩივკაში (ლუჰანსკის ოლქი) დაიცვა „რუბიკონის" ქვედანაყოფის საბრძოლო მასალის საწყობი; სელიდოვეში (დონეცკის ოლქი) — კიდევ ერთი რუსული საბრძოლო მასალის საწყობი.
- 9 სექტემბრის ღამეს ნოვოროსიისკში (კრასნოდარის მხარე) უკრაინის თავდაცვის ძალებმა რუსული სამხედრო-საზღვაო ბაზა დაარტყეს, სადაც დაზარალდა „კალიბრის" კრუიზული რაკეტების მატარებელი ფრეგატი „ადმირალ ესენი" (პროექტი 11356).
- ნოვოროსიისკზე თავდასხმა უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველოს (ჰურ) ე.წ. „ღრმა დარტყმის ოპერაციის" ფარგლებში განხორციელდა.
- რადიო თავისუფლებამ განაცხადა, რომ გამოქვეყნების მომენტისთვის დამოუკიდებელი წყაროებით მონაცემების დამოუკიდებლად გადამოწმება ვერ მოხერხდა.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს თავდასხმები პირდაპირ ეხება რუსეთის შორ დისტანციაზე დარტყმის შესაძლებლობას: ნოვოროსიისკში „კალიბრის" რაკეტების მატარებელი ფრეგატის დაზიანებამ შეიძლება შეამციროს რუსული კრუიზული რაკეტების გამოყენების პოტენციალი. ერთდროულად სევასტოპოლში პატრული კატერის, ყირიმში რადიოელექტრონული დაზვერვის და სარდლო-საზომი კომპლექსების, ასევე დონეცკსა და ლუჰანსკის ოლქებში სადრონე და საბრძოლო მასალის საწყობების დარტყმა მიუთითებს კოორდინირებულ, მრავალმიზნიან ღრმა დარტყმის კამპანიაზე ხმელეთსა და ზღვაზე.
რა მოხდა
8 სექტემბერს და 9 სექტემბრის ღამეს უკრაინის თავდაცვის ძალებმა რუსული სამხედრო ობიექტების ფართო სერია დაარტყეს. კოზაჩა-ბეიში, ოკუპირებულ სევასტოპოლში, დაიცვა პროექტ 12150 „მანგუსტის" ტიპის მაღალსიჩქარიანი პატრული კატერა; ზიანის მასშტაბი შემდგომში დაზუსტდება. ოკუპირებულ დონეცკში დაზარალდა სარაკეტო დრონების შენახვის, მომზადებისა და გაშვების ბაზა. ოკუპირებულ ყირიმში ოლენივკაში რადიოელექტრონული დაზვერვის ანტენის კომპლექსი დაიცვა, ხოლო ვიტინოში — ცალკე სარდლო-საზომი კომპლექსის რადიოგამჭვირვალე გუმბათში მოთავსებული ანტენა. დონეცკის ოლქის დოკუჩაევსკში რუსული სადრონე საწყობი დაიცვა, ლუჰანსკის ოლქის ფაშჩივკაში — „რუბიკონის" ქვედანაყოფის საბრძოლო მასალის საწყობი, ხოლო სელიდოვეში (დონეცკის ოლქი) — კიდევ ერთი რუსული საბრძოლო მასალის საწყობი. 9 სექტემბრის ღამეს, უკრაინის თავდაცვის სამინისტროს მთავარი სადაზვერვო სამმართველოს (ჰურ) ხელმძღვანელობით, „ღრმა დარტყმის ოპერაციის" ფარგლებში, ნოვოროსიისკში (კრასნოდარის მხარე) რუსული სამხედრო-საზღვაო ბაზა დაიცვა; თავდასხმის შედეგად დაზარალდა ფრეგატი „ადმირალ ესენი" (პროექტი 11356), რომელიც „კალიბრის" კრუიზული რაკეტების მატარებელია, და მის ბორნაზე ანთება გაჩნდა. უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალურმა შტაბმა დარტყმები ფეისბუქის საშუალებით გამოაცხადა, ხოლო რადიო თავისუფლებამ აღნიშნა, რომ მონაცემების დამოუკიდებლად გადამოწმება ვერ მოხერხდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ყველა წყარო უკრაინულია და ოპერაციებს უკრაინის თავდაცვის ძალების, გენერალური შტაბისა და ჰურ-ის მიერ წარმატებულ დარტყმებად წარმოაჩენს, რომლებიც კონკრეტულ რუსულ სამხედრო აქტივებს მიემართება. ყურადღება ექცევა ჰუს-ს, უპილოტო სისტემების ძალებსა და თავდაცვის ძალების სხვა კომპონენტებს შორის კოორდინაციას და ხმელეთსა და ზღვაზე ერთიანი მრავალმიზნიანი კამპანიის სურათს იხატავს. რუსული მხარის მტკიცებულებები (მაგალითად, ნოვოროსიისკის ხანძრების „ვარდნილ ნამსხვრევებთან" დაკავშირება) გადმოცემულია, მაგრამ არ დომინანტურ ჩარჩოდ არ რჩება — წამყვანი რჩება უკრაინელი ჩინოვნიკებისა და OSINT-ანალიტიკოსების ანგარიშები.
სად განსხვავდება გაშუქება
ნოვოროსიისკში გაჩენილი ხანძრის მიზეზსა და სამიზნეში უთანხმოებაა: უკრაინელი ჩინოვნიკები და OSINT-ანალიტიკოსები ამბობენ, რომ დრონებმა რუსული სამხედრო-საზღვაო ბაზას და მაზუტის ტერმინალს დაარტყეს, ხოლო ნოვოროსიისკის მერმა ხანძრის ფაქტი დაადასტურა, თუმცა მას „ვარდნილ ნამსხვრევებს" მიაწერა და კონკრეტული ობიექტი ან ზარალის მასშტაბი არ დაუკონკრეტებებია. ნოვოროსიისკში დარტყმის შედეგების მასშტაბზეც უთანხმოებაა: უპილოტო სისტემების ძალების მეთაურმა და პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადეს, რომ „კალიბრის" რაკეტების მატარებლები დაიცვეს, ხოლო ანაფა/გელენჯიკის რაიონში Su-33-ის ტიპის გემზე დაფუძნებული გამანადგურებელი, Mi-8 ვერტმფრენი და რადარული კომპლექსები განადგურდა; რუსულმა ოფიციალურმა პირებმა მასირებული თავდასხმა დაადასტურეს, მაგრამ ამ კონკრეტული დანაკარგების დადასტურების გარეშე.
კონტექსტი
პროექტ 12150 „მანგუსტი" დაახლოებით 20 მეტრი სიგრძის რუსული მაღალსიჩქარიანი პატრული კატერაა, მაქსიმალური სიჩქარით 50 კვანძამდე (90 კმ/სთ-ზე მეტი), ეკიპაჟით 6 კაცამდე; იგი შექმნილია საპატრულო, საზღვაო ზონების დაცვისა და მცირე სამიზნეებთან ბრძოლისთვის. პროექტ 11356-ის ფრეგატი „ადმირალ ესენი" ცნობილია როგორც „კალიბრის" კრუიზული რაკეტების მატარებელი შავი ზღვის ფლოტის შემადგენლობაში. ყველა დარტყმის შესახებ ცნობა უკრაინის შეიარაღებული ძალების გენერალური შტაბიდან, მთავარი სადაზვერვო სამმართველოდან (ჰურ) და უკრაინელი ჩინოვნიკებისგან მოდის; რადიო თავისუფლებამ აღნიშნა, რომ გამოქვეყნების მომენტისთვის მონაცემების დამოუკიდებლად გადამოწმება ვერ მოხერხდა.