ტრამპი საფრანგეთს საზღვრების დაკეტვას ურჩევს მასშტაბური პროტესტის ფონზე

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ტრამპის საჯარო ჩარევამ საფრანგეთის შიდა საქმეებში და იმიგრაციის როლის გამოკვეთამ, რომელიც ფრანგული და საერთაშორისო მედიის ახსნისგან რადიკალურად განსხვავდება, პოლიტიკური წონა შეძინა ამ მოვლენას. რამდენიმე ქალაქში ისტორიული შენობების გაჩენა, ასობით მაღაზიის ძარცვა, 500-ზე მეტი პოლიციელის დაშავება და თითქმის 1 800 დაკავებული — The New York Times-ის შეფასებით, ეს წლების განმავლობაში ყველაზე მასშტაბური არეულობაა საფრანგეთში. პროტესტი ბრიუსელს, ლიეჟსა და მილანშიც გადმოვიდა, რაც მოძრაობის საზღვრებს გარეთ რეზონანსზე მიუთითებს. მაკრონის იმავე საღამოს დაგეგმილი მიმართვა მთავრობის პოზიციას ეროვნული კრიზისის რეჟიმში აყალიბებს — და ეს ყველაფერი 2027 წლის საპრეზიდენტო არჩევნების ფონზე ხდება, სადაც მაკრონი ვერ იყრის კენჭს.

რა მოხდა

17 ოქტომბერს საფრანგეთის რამდენიმე ათეულ ქალაქში მარშები გაიმართა, რომელშიც, მთავრობის შეფასებით, დაახლოებით 550 000 ადამიანი მონაწილეობდა (ორგანიზატორები 800 000-ზე საუბრობდნენ). აქციები, ძირითადად მშვიდობიანი ხასიათისა, მცირე რადიკალური ჯგუფების ძალადობაში გადაიზარდა: თავს დაესხნენ სამთავრობო შენობებს, პოლიციელებს, მათ ტრანსპორტს; ძარცვეს ბუტიკები და სუპერმარკეტები. Reuters-ის ცნობით, პარიზში ერთი მომიტინგე გულის შეტევით გარდაიცვალა. შინაგან საქმეთა მინისტრ ლორან ნიუნესის მონაცემებით, დაშავდა 500-ზე მეტი სამართალდამცავი, დაკავებულია თითქმის 1 800 ადამიანი, მათ შორის პარიზში — რეკორდული 855.

ლიმოჟში ხანძარმა ქალაქის 143 წლის რატუშის სახურავი გაანადგურა; მერმა გიიომ გერენმა Reuters-ს განუცხადა, რომ იყო „ნათელი, განზრახული განზრახვა“ და რემონტისთვის მილიონ ევროს მოითხოვა, წინააღმდეგ შემთხვევაში გადადგომით დაემუქრა. ლიონში Place Bellecour-ის ტურისტული ოფისი დაზარალდა, მარსელში მომიტინგეები შევიდნენ რატუშაში და დააზარალეს პოლიციის განყოფილება, ბორდოში ნიღბიანმა толпამ პრეფექტის რეზიდენცია დაიკავა (მერის თომა კაზნავის თანახმად, 100-მდე მაღაზია დაიძარცვა), ხოლო ლილში შევიდნენ ქალაქის რატუშაში და რამდენიმე მაღაზია დაწვეს. Carrefour-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა ალექსანდრ ბომპარმა განაცხადა, რომ ქსელის 50 მაღაზია დაზარალდა, 20 მათგანი დაიძარცვა, ზარალი ათეულობით მილიონ ევრომდეა.

რამდენიმე ქვეყანაშიც გადმოვიდა ტალღა: ბრიუსელში, Brussels-South-ის სადგურთან, 500-600 ადამიანი შეიკრიბა და პოლიციას საგნებს ესროლებდა; ლიეჟსა და მილანშიც ძალადობრივი ეპიზოდები დაფიქსირდა ცრემლსადენი გაზის და წყლის ჭავლის გამოყენებით.

აშშ-ის პრეზიდენტმა დონალდ ტრამპმა ამ ფონზე Truth Social-ზე გამოქვეყნებული პოსტით საფრანგეთს საზღვრების დაკეტვისკენ მოუწოდა და მიზეზად იმიგრაცია დაასახელა. საფრანგეთის პრემიერ-მინისტრმა სებასტიენ ლეკორნუმ ძალადობა „ულტრამემარცხენე“ ძალებს და La France insoumise-ს დააბრალა და განაცხადა, რომ ქვეყანა „დაბრუნების გზას მიღმა“ მივიდა; ჟან-ლუკ მელანშონმა პასუხად მთავრობა დაადანაშაულა. საღამოს, 20:00 საათზე, პრეზიდენტი მაკრონი ერს მიმართავს, ილიზეის სასახლის ცნობით.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

მიწოდებული სამივე წყარო უკრაინულენოვანი მედიაა, ამიტომ შიდა ფრამინგის შედარება შეზღუდულია. უკრაინული გამოცემები ცენტრალურ ადგილას ტრამპის ჩარევას ათავსებს: სათაურებში წინა პლანზეა გამოთქმა „საფრანგეთი იწვის“ და იმიგრაციის ფაქტორის გამოკვეთა. ფრანგული და საერთაშორისო მედიისგან განსხვავებით, რომლებიც ძირითად მიზეზებად უთანასობას, საჯარო ხარჯების შემცირებას და ცხოვრების გაძვირებას ასახელებენ, უკრაინული რეპორტაჟი ტრამპის ახსნას თანაბარ ყურადღებას ანიჭებს და ქალაქებში მიყენებული ზარალის მასშტაბთან ერთად აწვდის მკითხველს.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები რამდენიმე ფაქტობრივ დეტალში მნიშვნელოვნად განსხვავდებიან. ტრამპის პოსტის პლატფორმა ერთ შემთხვევაში Truth Social-ად, მეორეში — X-ად არის მოხსენიებული. ლიმოჟის რატუშის ასაკი ერთ წყაროში 143 წელია, მეორეში — „მე-19 საუკუნის შენობა“. შინაგან საქმეთა მინისტრი ნიუნესი თითქმის 1 800 დაკავებულს ასახელებს (პარიზში 855), ხოლო პრემიერ-მინისტრ ლეკორნუს ცნობით, რიცხვი დაახლოებით 1 200-ს შეადგენს; დაშავებული პოლიციელების რაოდენობაც განსხვავდება — ნიუნესი 500-ზე მეტზე საუბრობს, ლეკორნუ — 150-ზე. 17 ოქტომბრის მარშების მონაწილეთა რაოდენობაც განსხვავებულია: მთავრობა 550 000-ს, ორგანიზატორები — 800 000-ს ასახელებენ. გარდა ამისა, ფრანგული და საერთაშორისო მედია არეულობის მიზეზად უთანასობას, საჯარო ხარჯების შემცირებას და ცხოვრების გაძვირებას ასახელებს, ხოლო ტრამპი — იმიგრაციას.

კონტექსტი

პროტესტი სექტემბრიდან დაიწყო: ჯერ სამუშაო კლასის გარეუბნებში სკოლების მდგომარეობასა და მასწავლებელთა დეფიციტს აპროტესტეს, შემდეგ კი მოძრაობა უთანასობის, საჯარო ხარჯების შემცირებისა და ცხოვრების გაძვირების წინააღმდეგ ფართო კამპანიად გადაიქცა. პრემიერ-მინისტრმა სებასტიენ ლეკორნუმ, საკუთარი თავისუფლებით, ძალადობა „ულტრამემარცხენე“ ძალებს და ჟან-ლუკ მელანშონის La France insoumise პარტიას დააბრალა. მელანშონმა პასუხად მთავრობა დაადანაშაულა და ლეკორნუს პირადი პასუხისმგებლობა დააკისრა. საფრანგეთის საპრეზიდენტო არჩევნები 2027 წელს დაინიშნა, სადაც მაკრონი ვერ იყრის კენჭს; მელანშონი პოტენციურად მეორე ტურში გასასვლელად ითამაშებს.