რუსეთის მასშტაბური სარაკეტო-დრონული თავდასხმა კიევსა და კიევის ოლქზე: მსხვერპლი და ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დაზიანება
2026 წლის 30 სექტემბრის ღამეს რუსეთმა კიევსა და კიევის ოლქზე მასშტაბური კომბინირებული სარაკეტო-დრონული თავდასხმა განახორციელა. გამოყენებულ იქნა ბალისტიკური რაკეტები, საზღვაო საწინააღმდეგო რაკეტები და 188 დრონი. კიევში დაიღუპა სულ ცოტა 3 ადამიანი, ვიშგოროდში კი ბავშვი. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა, რომ თავდასხმის მთავარი სამიზნე კიევისა და კიევის ოლქის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა იყო.
მთავარი მომენტები
- 30 სექტემბრის ღამეს რუსეთმა უკრაინაზე განახორციელა მასშტაბური კომბინირებული თავდასხმა: კურსკის ოლქიდან საზღვაო საწინააღმდეგო რაკეტები Циркон/Онікс, ვორონეჟისა და ბრიანსკის ოლქებიდან ბალისტიკური რაკეტები Іскандер-М/S-400 და 188 სარაკეტო დრონი, მათ შორის 86 რეაქტიული Shahed-ტიპის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს იყო პირველი მასშტაბური კომბინირებული თავდასხმა ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე წინა გათბობის სეზონის დასრულების შემდეგ, პრემიერ-მინისტრ კორეცკის თქმით. თავდასხმამ მსხვერპლი გამოიწვია, მათ შორის ბავშვი ვიშგოროდში, და დააზარალა ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურა რამდენიმე ოლქში. ახალი ტიპის იარაღის გამოყენებამ - რეაქტიულმა Shahed-ებმა, რომელთა ჩამოგდების მაჩვენებელი დაახლოებით 60%-ია კლასიკური დრონების 90-95%-თან შედარებით - ახალი გამოწვევები წარმოშვა. თავდასხმამ ნატო-ს წევრი რუმინეთისა და პოლონეთის რეაგირებაც გამოიწვია, რომლებმაც საჰაერო სივრცის დასაცავად საბრძოლო თვითმფრინავები აფრინეს.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული წყაროები თავდასხმას ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის წინასწარ განზრახულ დარტყმად ასახავენ, პრეზიდენტ ზელენსკისა და პრემიერ-მინისტრ კორეცკის ხაზგასასმელით, რომ ეს იყო პირველი მასშტაბური კომბინირებული თავდასხმა ენერგეტიკაზე წინა გათბობის სეზონის დასრულების შემდეგ. კოვიდი გამოყენებული ახალი იარაღის ტიპებზე, განსაკუთრებით რეაქტიულ Shahed-ებზე, რომელთა ჩამოგდების დაბალი მაჩვენებელი (~60% vs 90-95%) ახალ საფრთხედ არის მოხსენიებული. განსაკუთრებული ყურადღება ეთმობა ბავშვების მსხვერპლს, კერძოდ, 2012 წელს დაბადებული ბავშვის გარდაცვალებას ვიშგოროდში, და სახელმწიფო საგანგებო სამსახურის სამაშველო ოპერაციებს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
საერთაშორისო მედია (BBC, AP, Reuters) თავდასხმას რუსეთის მიერ უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე მოსალოდნელი ზამთრის კამპანიის ფარგლებში განიხილავს და საკითხს ბრძოლავს, იწყება თუ არა ახლა მოსალოდნელი ზამთრის კამპანია. კოვიდი ფოკუსირებულია მსხვერპლის რაოდენობაზე და ჰუმანიტარულ ზემოქმედებაზე, უკრაინულ წყაროებთან შედარებით ნაკლები ოპერატიული სამხედრო დეტალით. The Guardian-ისა და BBC-ის რეპორტაჟები მოიცავს გეოპოლიტიკურ კონტექსტს: რუსეთის ტერიტორიული კონტროლი (უკრაინის ტერიტორიის დაახლოებით 20%) და დიპლომატიური პატარატყობა. საერთაშორისო წყაროები უფრო ხაზგასასმელად ახსენებენ რუსეთის თავდაცვის სამინისტროს პრეტენზიებს კონკრეტულ სამიზნეებზე (ტრიპილსკის ელექტროსადგური, კომუნიკაციის ცენტრი, იზმაილის პორტის ინფრასტრუქტურა) და მის განცხადებას 384 უკრაინული დრონის ჩამოგდების შესახებ.
სად განსხვავდება გაშუქება
საერთო მსხვერპლის რაოდენობა 29-30 სექტემბრის ღამის თავდასხმიდან წყაროებს შორის განსხვავდება: პრეზიდენტმა ზელენსკიმ განაცხადა 5 დაღუპულის შესახებ (მათ შორის 1 ბავშვი) და 14 დაშავებულის შესახებ ქვეყნის მასშტაბით; AP-მ დააფიქსირა სულ ცოტა 6 დაღუპული და 33 დაშავებული; კიევის ოლქის სამხედრო ადმინისტრაციამ განაცხადა 1 ბავშვის გარდაცვალების და 3 დაშავებულის შესახებ ვიშგოროდში; KMVA-მ კიევში დაღუპულთა რაოდენობა 2-დან 3-მდე გაზარდა მას შემდეგ, რაც სოლომიანსკის რაიონში დრონის დარტყმის შედეგად Kyivteploenergo-ს მძღოლი დაიღუპა. კიევში დაშავებულთა რიცხვიც განსხვავდება: KMVA-მ 4 დაშავებული დააფიქსირა, მერმა კლიჩკომ 5 დაასახელა, პოლიციის მონაცემებით კი სულ ცოტა 7. დავა არსებობს კიევის ენერგეტიკული ინფრასტრუქტურის დაზიანების თაობაზეც: ენერგეტიკის სამინისტრომ და DTEK-მ დაზიანება დაადასტურეს (8000 ოჯახი ელექტროენერგიის გარეშე დარჩა, შემდეგ აღდგა), KMVA-ს პრესსპიკერმა კატერინა პოპმა კი განაცხადა, რომ დედაქალაქის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაში დაზიანება ოფიციალურად არ დაფიქსირებულა. რუსეთის თავდაცვის სამინისტრომ განაცხადა, რომ კონკრეტულ სამიზნეებს შორის იყო ტრიპილსკის ელექტროსადგური და სხვა ენერგეტიკული ობიექტები; უკრაინის ოფიციალურმა პირებმა ეს პრეტენზიები არ დაადასტურეს.
კონტექსტი
რუსეთი თითქმის ყოველდღიურად ესხმის უკრაინის ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურას ზაფხულიდან პრემიერ-მინისტრ კორეცკის თქმით. მიმდინარე გათბობის სეზონის დაწყებიდან SBU-მ დააფიქსირა სულ ცოტა 256 რუსული საჰაერო თავდასხმა ენერგეტიკულ და გათბობის ინფრასტრუქტურაზე. სამშაბათისთვის რუსეთმა სექტემბერში 3177 რეაქტიული დრონი გაუშვა, აგვისტოში 2850-თან შედარებით, უკრაინის საჰაერო ძალების წარმომადგენლის იური იგნატის თქმით. უკრაინა ემზადებოდა რუსეთის მიერ მისი ენერგეტიკული ქსელის წინააღმდეგ კიდევ ერთი ხანგრძლივი კამპანიისთვის, რომელიც 2022 წლის სრულმასშტაბიანი შეჭრიდან ყოველ ზამთარს ხდება. კიევის ჰიდროელექტროსადგური ვიშგოროდში მდებარეობს.