ქარიშხალი იაროსლავის მონასტერში: უკრაინელმა მოქალაქემ დანით ერთი მღვდელი მოკლა, ოთხი დაჭრა

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ეს შემთხვევა მნიშვნელოვანია, რადგან მას შეუძლია გავლენა მოახდინოს უკრაინა-პოლონეთის ურთიერთობებზე — განსაკუთრებით იმ ფონზე, რომ პოლონურ მედიაში ბოლო თვეებში უკრაინელებზე თავდასხმების მატება და ისტორიული მეხსიერების საკითხებზე დაძაბულობა ფიქსირდება. მღვდელ ადრიანის საჯარო პასუხმა — თავდამსხმელის პატიებამ და მთელი უკრაინელი ერის დაცვამ — პირდაპირ უპასუხა ამ რისკებს. უკრაინის პრეზიდენტისა და ელჩის ჩართვამ კი აჩვენა, რომ კიევი ამ შემთხვევას ორმხრივი დაძაბულობის პოტენციურ წყაროდ მიიჩნევს. იურიდიულად, ბრალდობილს სიცოცხლის ვადდებამდე პატიმრობა ემუქრება, ხოლო მისი დადგენილი ფსიქოზური აშლილობა სამართლებრივ პროცესს ართულებს.

რა მოხდა

24 სექტემბერს პოლონეთის ქალაქ იაროსლავში, პოდკარპაცკიეს სავოევოდოში, ბენედიქტინელთა დედათა მონასტრის ტერიტორიაზე ბენედიქტინსკის ქუჩაზე, 31 წლის უკრაინელმა მოქალაქემ იგორ მ.-მ დანით რამდენიმე ადამიანს თავს დაესხა. თავდასხმის შედეგად მოკლა მღვდელი სტანისლავ ზბოინოვიჩი, დაშავდა ოთხი სხვა პირი, მათ შორის მღვდლები ადრიანი და მარეკი, რომელიც ჰოსპიტალში რჩებოდა და სიცოცხლისთვის იბრძოდა.

ორი დღის შემდეგ, 26 სექტემბერს, იაროსლავის რაიონულმა სასამართლომ იგორ მ.-ს სამი თვით წინასწარი პატიმრობა შეუფარდა, რომელსაც ის საავადმყოფოში მოიხდის. პროკურატურამ მას ბრალი წარუდგინა მკვლელობის, მკვლელობის მცდელობისა და მძიმე სხეულებრივი დაზიანების მიყენებისთვის. ფსიქიატრიულმა ექსპერტიზამ მას მწვავე პოლიმორფული ფსიქოზური აშლილობის ნიშნები დაუდგინა, მძიმე ფსიქომოტორული აგზნებით, აზროვნების აშლილობითა და ლოგიკური კონტაქტის არარსებობით, რაც მას საპროცესო მოქმედებებში, მათ შორის გამოკითხვაში, მონაწილეობის საშუალებას არ აძლევდა. გამოძიების ცნობით, იგორ მ. პოლონეთში გერმანიიდან ჩამოვიდა უკრაინაში დასაბრუნებლით; კორჩოვის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტზე მას მანქანის ვალდებული დაზღვევის არქონის გამო შესვლა აეკრძალა და მისი ავტომობილი იაროსლავში გადაიტანეს, სადაც ის მოგვიანებით გამოჩნდა და რამდენიმე დღის შემდეგ თავდასხმა განახორციელა. მოწმეების თქმით, რამდენიმე საათით ადრე იგი მღვდელს ფინანსურ დახმარებას სთხოვდა და უარი მიიღო.

26 სექტემბერს მონასტერი მრევლისთვის გაიხსნა. დაშავებულმა მღვდელმა ადრიანმა შაბათის წირვა ჩაატარა თავდა და ხელი დახვეული, სახეზე სისხლჩაქცევებით. მან თავდამსხმელს აპატია და ეს სიტყვები დაღუპული სტანისლავის სახელითაც წარმოსთქვა; მოუწოდა მრევლს, ილოცონ დაღუპულისთვის, ჰოსპიტალში მყოფი მარეკისთვის და თავდამსხმელისთვის, რათა მას "მონანიების მადლი" ეგრძნო. მან ასევე პოლონელ მრევლს მოუწოდა, მთელი უკრაინელი ერი არ გააკრიტიკონ თავდამსხმელის ქმედების გამო და თქვა, რომ ბოროტებას ბოროტებით არ უნდა ვუპასუხოთ, არამედ სიყვარულით, მხარდაჭერითა და გაგებით; მან ასევე შეგახსენა, რომ 2022 წლის ფართომასშტაბიანი რუსული შეჭრის შემდეგ უკრაინელები მონასტერს ეწვივნენ და ადგილობრივებისგან დახმარება მიიღეს.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

გამოყენებული რვა წყარო მთლიანად უკრაინულენოვანი მედია და სააგენტოებია. მათი ყურადღება გამახვილებულია იმ ფაქტზე, რომ თავდამსხმელი უკრაინელი მოქალაქე იყო, და უმეტეს ნაწილს მღვდელ ადრიანის წირვა უთმობს: მისი პატია, პოლონელებისთვის მოწოდება არ გააკრიტიკონ ყველა უკრაინელი და 2022 წლის შემდეგ უკრაინელების მიმართ მხარდაჭერის შენარჩუნების მოწოდება. ოფიციალური უკრაინული ხმები ფართოდაა ციტირებული: პრეზიდენტი ზელენსკი შემთხვევას "საშინელ დანაშაულად" უწოდებს, ხოლო ელჩი ბოდნარი აცხადებს, რომ ეროვნული მოტივი არ ყოფილა — ორივე მათგანი კიევის პოზიციას ამკვიდრებს, რომ თავდასხმა კოლექტიურად უკრაინელებს არ უნდა შეეწიროს. იურიდიული დეტალები (ბრალდებები, სამთვიანი წინასწარი პატიმრობა საავადმყოფოში, შესაძლო სიცოცხლისმიერი პატიმრობა) მშვიდ, ფაქტობრივ ტონშია მოცემული. ფარგლები აყალიბებს შემთხვევას პოლონეთ-უკრაინის ურთიერთობების გამოცდად.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები შეუთანხმებელია დაზარალებულთა საერთო რაოდენობაზე: ზოგი მათგანი ამბობს, რომ თავდამსხმას ხუთი ადამიანი შეეწირა (ერთი მოკლული, ოთხი დაჭრილი), ზოგი — რომ მოკლულ მღვდელთან ერთად ოთხი დაშავდა, ზოგი კი — რომ მოკლულთან ერთად ხუთი დაშავდა. წინააღმდეგობა ძირითადად იმაზეა, ჩაითვლება თუ არა დაღუპული მღვდელი დაშავებულთა/დაზარალებულთა რიცხვში.

კონტექსტი

შემთხვევა მოხდა იაროსლავში, პოდკარპაცკიეს სავოევოდოში, ბენედიქტინსკის ქუჩაზე მდებარე ბენედიქტინელთა დედათა მონასტერში. გამოძიების მონაცემებით, თავდამსხმელი პოლონეთში გერმანიიდან ჩამოვიდა იმ განზრახვით, რომ უკრაინაში დაბრუნებულიყო; კორჩოვის სასაზღვრო გამშვებ პუნქტზე მას მანქანის ვალდებული დაზღვევის არქონის გამო შესვლა აეკრძალა და მისი ავტომობილი იაროსლავში გადაიტანეს. მოწმეების თქმით, რამდენიმე საათით ადრე იგი მღვდელს ფინანსურ დახმარებას სთხოვდა და უარი მიიღო. მღვდელმა ადრიანმა შეგახსენა, რომ 2022 წლის ფართომასშტაბიანი რუსული შეჭრის შემდეგ უკრაინელები მონასტერს ეწვივნენ და ადგილობრივებისგან დახმარება მიიღეს, და მოუწოდა ამ დამოკიდებულების შენარჩუნებისკენ. პოლონურ მედიაში ბოლო თვეებში უკრაინელებზე თავდასხმების მატება და ისტორიული მეხსიერების საკითხებზე ორმხრივი ურთიერთობების დაძაბვა ფიქსირდება.