რუსული დრონის დარტყმა სამგზავრო ავტობუსს ნიკოპოლის რაიონში — ხუთი დაღუპული

რატომ არის მნიშვნელოვანი

რუსულმა დრონმა მშვიდობიანი მგზავრების სამგზავრო მიკროავტობუსი განზრახ სამიზნედ აირჩია, რის გამოც ხუთი ადამიანი დაიღუპა და შვიდი დაშავდა — ეს არ არის სამხედრო ობიექტი, განმაცხადა ზელენსკიმ. თავდასხმა იმავე დილით მოხდა, როცა რუსულმა დრონმა მგზავრთა მატარებელი კიევი-მიკოლაივის მარშრუტზე დაარტყა და კიევზე 80-ზე მეტი საჰაერო ობიექტი გაუშვეს. საგარეო საქმეთა მინისტრის თქმით, რუსეთი უკრაინის სარკინიგზო ქსელს „სისტემატურად“ ანადგურებს, ხოლო ეს შეტევები ხდება ფონზე, რომ ტრამპმა განაცხადა, თითქოს უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგოინფრასტრუქტურაზე შეტევების შეჩერებაზე შეთანხმება იყო მიღწეული.

რა მოხდა

16 სექტემბერ დილით რუსულმა დრონმა სამგზავრო ავტობუსი დაარტყა დნიპროპეტროვსკის ოლქის ნიკოპოლის რაიონში. დაიღუპა ხუთი ადამიანი და მინიმუმ შვიდი დაშავდა. ყველა დაღუპული ადგილზე მოკვდა, დაშავებულები კი სამედიცინო მეთვალყურეობის ქვეშ არიან. შეტევის შესახებ ინფორმაცია ტელეგრამით დნიპროპეტროვსკის ოლქის სამხედრო ადმინისტრაციის ხელმძღვანელმა ოლექსანდრ განჟამ გაავრცელა. პრეზიდენტმა ზელენსკიმ თავდასხმა „სისასატიკედ“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ მცირე ავტობუსის სამიზნედ არჩევას „სამხედრო ლოგიკა არ ჰქონია". დნიპროპეტროვსკის საოლქო საბჭოს თავმჯდომარე მიკოლა ლუკაშუკი რუსეთს დღეში მგზავრობის გზაზე მყოფი მშვიდობიანი მგზავრების მცირე ავტობუსის განზრახ დარტყმაში ადანაშაულებს.

იმავე დღეს რუსულმა დრონმა მგზავრთა მატარებელი №122 კიევი-მიკოლაივის მარშრუტზე დაარტყა მიკოლაივის ოლქში. დაახლოებით 170 მგზავრი დროულად ე�აკუირდა, მსხვერპლი არ ყოფილა, თუმცა მატარებელი აგიზიათდა და რკინიგზის სადგურსა და დიზელის ლოკომოტივს ზიანი მიადგა. ამავე დილით კიევზე რუსული დრონების ტალღა განხორციელდა — გაუშვეს 80-ზე მეტი საჰაერო ობიექტი, უკრაინულმა საჰაერო თავდაცვამ 60-ზე მეტი ჩამოგდო; ერთი ადამიანი დაშავდა, საწყობები დაიწვა. 15 სექტემბრის ღამეს რუსეთი დრონებით ნიკოპოლსა და მარჰანეცის თემს დაესხა — მრავალსართულიანი საცხოვრებელი სახლი დაზიანდა, თუმცა მსხვერპლი არ ყოფილა.

როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები

უკრაინული წყაროები ავტობუსზე თავდასხმას განზრახ მშვიდობიან მოქალაქეებზე ძალადობად ასახავს. საოლქო საბჭოს თავმჯდომარე ლუკაშუკი რუსეთს დღეში მგზავრობის გზაზე მყოფი მგზავრების მიკროავტობუსის განზრახ დარტყმაში ადანაშაულებს, ხოლო პრეზიდენტი ზელენსკი ამ თავდასხმას „სისასატიკედ“ მიიჩნევს. უკრაინული მედია ხაზს უსვამს მსხვერპლის ციფრებს — ხუთი დაღუპული და მინიმუმ შვიდი დაშავებული — და ადგილობრივ შედეგებს, მათ შორის ინტერნეტისა და კომუნიკაციის გარეშე დარჩენილ მრავალსართულიანი სახლის მცხოვრებლებს. უკრაინული წყაროები განსაკუთრებულ ყურადღებას აქცევს რუსეთის მიერ სამგზავრო ტრანსპორტზე თავდასხმების ფართო სურათს, მათ შორის იმავე დღეს კიევი-მიკოლაივის მარშრუტზე მატარებელ №122-ზე დარტყმას. საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრიი სიბიჰას ცნობით, 2022 წლის თებერვლიდან 500-ზე მეტი ლოკომოტივია დაზიანებული ან განადგურებული, ამათგან ნახევარზე მეტი 2025 წელს, რაც სარკინიგზო ინფრასტრუქტურაზე შეტევებს სისტემატურ ხასიათს აძლევს. ატრიბუციის ოფიციალურ არხებზე ყურადღება მაღალია — ციტირებულია ოლექსანდრ განჟას ტელეგრამ-პოსტი და ზელენსკის საჯარო რეაგირება.

როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები

საერთაშორისო წყაროები მსხვერპლის ციფრებს და უკრაინულ ოფიციალურ ატრიბუციას გადმოსცემს და აღნიშნავს, რომ რუსეთს ავტობუსზე თავდასხმის შესახებ კომენტარი გავრცელების დროისთვის არ გაუკეთებია. თავდასხმა გეოგრაფიულ და სტრატეგიულ კონტექსტში თავსდება — ნიკოპოლი სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინის დნიპროპეტროვსკის ოლქში მდებარეობს, დნეპრის მდინარის გასწვრივ რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიიდან რამდენიმე კილომეტრში. საერთაშორისო გაშუქება ომის ფართო სურათშიც მოაქცევს ეპიზოდს: იმავე დღეს კიევზე განხორციელებული 80-ზე მეტი საჰაერო ობიექტის ტალღა, სადაც ერთი ადამიანი დაშავდა და საწყობები დაიწვა; აშშ-ის პრეზიდენტ დონალდ ტრამპის განცხადება, რომ უკრაინასა და რუსეთს შორის ენერგოინფრასტრუქტურაზე შეტევების შეჩერებაზე შეთანხმება იყო მიღწეული; და ზელენსკის პასუხი, რომ უკრაინა მზადაა ენერგეტიკული ზავისთვის, თუ რუსეთი შეწყვეტს უკრაინის ენერგოობიექტებზე დარტყმებს. წყაროები ასევე ასახავს მოსაზრებათა სხვაობას: უკრაინული ხელისუფლება და საერთაშორისო ორგანიზაციები რუსეთის შეტევებს სამხედრო დანაშაულად აფასებენ, რუსეთი კი უარყოფს მშვიდობიან მოქალაქეებზე და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე განზრახ თავდასხმას.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროებს შორის უთანხმოება ავტობუსზე თავდასხმის ლოკაციის სიზუსტეში შეინიშნება: ზოგი წყარო პირდაპირ ნიკოპოლის ქალაქს ასახელებს, ზოგი კი უფრო ფართოდ — ნიკოპოლის რაიონს — მოიხსენიებს. ნიკოპოლზე წინა დრონული თავდასხმის დროის მითითებაშიც მცირე განსხვავებაა: ერთი ნაწილი 15 სექტემბრის საღამოს, მეორე კი 15/16 სექტემბრის ღამეს.

კონტექსტი

ნიკოპოლი სამხრეთ-აღმოსავლეთ უკრაინის დნიპროპეტროვსკის ოლქში მდებარეობს, დნეპრის მდინარის გასწვრივ რუსეთის მიერ ოკუპირებული ტერიტორიიდან რამდენიმე კილომეტრში, რაც მას განმეორებადი დარტყმების ზონად აქცევს. ავტობუსზე თავდასხმის წინა ღამეს რუსულმა ძალებმა ნიკოპოლი და მარჰანეცის თემი დრონებით დააბომბეს — დაზიანდა საცხოვრებელი სახლი, მაგრამ მსხვერპლი არ ყოფილა. უკრაინული ხელისუფლება და საერთაშორისო ორგანიზაციები რუსეთის შეტევებს მშვიდობიან ინფრასტრუქტურაზე განზრახი განადგურების მიზნით სამხედრო დანაშაულად მიიჩნევს; რუსეთი უარყოფს, რომ განზრახ ესხმის მშვიდობიან მოსახლეობას. ამ ეპიზოდთან დაკავშირებული სხვა ფონი: რუსეთის შეიარაღებული ძალების სამხედრო-პოლიტიკური დეპარტამენტის მოადგილემ დაადასტურა, რომ მაიორი გენერალი ანტონ გრუნისი ოკუპირებულ დონეცკის ოლქში უკრაინული დრონის დარტყმით მოკლეს — 2025 წლის ივლისში გრუნისმა პრეზიდენტ პუტინს აცნობა, რომ მისმა ჯარებმა ქალაქი კონსტიანტინივკა აიღო და მას რუსეთის გმირის მედალი მიეცა, თუმცა უკრაინა ამ ტერიტორიის სრულად დაკარგვას არ ადასტურებს.