გაეროს განვითარების პროგრამის ხელმძღვანელი: უკრაინს სრულმასშტაბიანი ომის დაწყებიდან „ყველაზე რთული ზამთარი" ელოდება
გაეროს განვითარების პროგრამის (UNDP) ადმინისტრატორმა ალექსანდერ დე კრომ BBC-სთან საუბარში განაცხადა, რომ უკრაინისთვის ეს ზამთარი რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან ყველაზე რთული იქნება. მან რუსეთის „ძალიან სისტემატურ“ თავდასხმებზე გაამახვილა ყურადღება ენერგეტიკულ და სამოქალაქო ინფრასტრუქტურაზე და განგაში გამოთქვა ჰუმანიტარული კატასტროფის რისკის შესახებ, თუ ელექტროენერგიის დეფიციტი გათბობას, წყალმომარაგებას და კანალიზაციას შეეხება. ამავდროულად, 12 სექტემბერს უკრაინის პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ თქვა, რომ ქვეყანა ენერგეტიკული თავდასხმებისთვის გასულ ზამთართან შედარებით ბევრად უკეთესად არის მომზადებული.
მთავარი მომენტები
- UNDP-ის ადმინისტრატორმა ალექსანდერ დე კრომ განაცხადა, რომ უკრაინს სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან „ყველაზე რთული ზამთარი" ელოდება.
- დე კრომ რუსეთს „ძალიან სისტემატური“ თავდასხმები დასდო ბრალი სამოქალაქო და ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე, მათ შორის ბენზინგასამართ სადგურებზე, სავაჭრო და ბიზნეს ცენტრებზე და ენერგოობიექტებზე.
- გაერო ზამტრის შესახებ „ძალიან, ძალიან შეშფოთებულია“; ელექტროენერგიის კრიტიკულმა დეფიციტმა შეიძლება გამოიწვიოს გათბობის, წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის პარალიზება.
- ელექტროქსელების ზამთრამდე აღდგენა დე კრომ „დროში რბოლად“ შეაფასა; მისი თქმით, უკრაინი ამ ზამთარს „ძალიან სუსტი საწყისი პოზიციიდან“ ხვდება.
- UNDP ეხმარება უკრაინას ენერგოსისტემის დაზიანებული ნაწილების აღდგენასა და დეცენტრალიზებული, რაკეტული და დრონული დარტყმებისთვის ნაკლებად მოწყვლადი გენერაციის შექმნაში.
- 12 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ თქვა, რომ უკრაინი ენერგოსექტორზე თავდასხმებისთვის გასულ ზამთართან შედარებით ბევრად უკეთესად არის მომზადებული, თუმცა აღიარა, რომ ყველა ობიექტის დაცვა შეუძლებელია.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
გაეროს მაღალჩინოსანი ღიად აფრთხილებს უკრაინაში ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე თავდასხმებთან დაკავშირებული ჰუმანიტარული კატასტროფის სცენარის შესახებ და ზამთრამდე აღდგენით სამუშაოებს „დროში რბოლად“ მიიჩნევს. ეს გაფრთხილება პირდაპირ ეხება მოსახლეობის გათბობას, წყალმომარაგებას და კანალიზაციას. ამავდროულად, უკრაინის მთავრობა ამტკიცებს, რომ მზაობა გაუმჯობესებულია, რაც საერთო სურათში დაძაბულობას ქმნის.
რა მოხდა
UNDP-ის ადმინისტრატორმა ალექსანდერ დე კრომ BBC-სთან კომენტარში განაცხადა, რომ უკრაინისთვის ეს ზამთარი რუსეთის სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან ყველაზე რთული იქნება. მან რუსეთის „ძალიან სისტემატურ“ დარტყმებს დასდო ბრალი სამოქალაქო და ენერგეტიკულ ინფრასტრუქტურაზე, მათ შორის ბენზინგასამართ სადგურებზე, სავაჭრო და ბიზნეს ცენტრებზე, და განსაკუთრებით ენერგოობიექტებზე. დე კრომ განგაში გამოთქვა ჰუმანიტარული კატასტროფის რისკის შესახებ, თუ მოსახლეობა კრიტიკულად მოკლებული აღმოჩნდება ელექტროენერგიას გათბობისთვის, ხოლო წყალმომარაგებისა და კანალიზაციის სისტემები შეჩერდება. მან ელექტროქსელების აღდგენის სამუშაოები „დროში რბოლად“ შეაფასა და აღნიშნა, რომ უკრაინი ამ ზამთარს „ძალიან სუსტი საწყისი პოზიციიდან“ ხვდება; უკრაინელი ენერგეტიკოსები საჰაერო განგაშის პირობებში აღადგენენ ობიექტებს, რომლებიც თავდასხმის სამიზნეა, რაც აღდგენით სამუშაოებს დღის გარკვეულ მონაკვეთებში შეუძლებელს ხდის. UNDP ეხმარება უკრაინას ენერგოსისტემის დაზიანებული ნაწილების აღდგენასა და დეცენტრალიზებული გენერაციის შექმნაში, რომელიც ნაკლებად მოწყვლადია რაკეტული და დრონული დარტყმების მიმართ. ამავდროულად, 12 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ განაცხადა, რომ უკრაინა ენერგოსექტორზე თავდასხმებისთვის გასულ ზამთართან შედარებით მნიშვნელოვნად უკეთესად არის მომზადებული, თუმცა ყველა ენერგოობიექტის დაცვა შეუძლებელია და მთავრობამ შეიმუშავა მდგრაობის გეგმა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
ორივე წყარო უკრაინული მედიაა. ისინი ერთი მხრივ გადმოსცემენ დე კროს გაფრთხილებას კატასტროფის რისკის შესახებ, მეორე მხრივ კი უკრაინის ოფიციალური პირების საპირწონე პოზიციას — რომ მზაობა გასულ ზამთართან შედარებით გაუმჯობესებულია და მოქმედებს მდგრაობის გეგმა. ამ კონტექსტში გამოჩნდება კონკრეტული შიდა სიგნალები: 5 აგვისტოს უკრაინის უსაფრთხოების ეროვნულმა საბჭომ კიევისთვის მდგრაობის გეგმა დაამტკიცა, რომლის განხორციელებაც უკვე დაწყებულია, ხოლო 2026 წლის აგვისტოში კიევის ხელისუფლებამ აღიარა, რომ დედაქალაქი ზამთრისთვის მხოლოდ დაახლოებით 50%-ით იყო მზად, NV ბიზნესის ცნობით კი — შესაძლოა ამ ნიშნულსაც ვერ მიაღწევდა.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროებს შორის ტონი და რისკის შეფასება მკვეთრად განსხვავდება. UNDP-ის ადმინისტრატორი ალექსანდერ დე კრო უკრაინას სრულმასშტაბიანი შეჭრის დაწყებიდან „ყველაზე რთული ზამთრის“ წინაშე მყოფ ქვეყნად წარმოაჩენს და ჰუმანიტარული კატასტროფის სერიოზულ რისკზე საუბრობს, „ძალიან სუსტი საწყისი პოზიციაზე“ მიუთითებს და ენერგოქსელის აღდგენას „დროში რბოლად“ მიიჩნევს. მეორე მხრივ, უკრაინის პრემიერ-მინისტრი სერჰიი კორეცკი 12 სექტემბერს აცხადებს, რომ უკრაინა ენერგოსექტორზე თავდასხმებისთვის გასულ ზამთართან შედარებით მნიშვნელოვნად უკეთესად არის მომზადებული, მთავრობამ მდგრაობის გეგმა შეიმუშავა და დამატებითი რეაგირების სცენარები მზადდება. ორი შეფასება ერთსა და იმავე ზამთარს განსხვავებულად აფასებს.
კონტექსტი
UNDP ეხმარება უკრაინას ენერგოსისტემის დაზიანებული ნაწილების აღდგენასა და დეცენტრალიზებული, ნაკლებად მოწყვლადი გენერაციის შექმნაში. 12 სექტემბერს პრემიერ-მინისტრმა სერჰიი კორეცკიმ თქვა, რომ უკრაინა ენერგოსექტორზე თავდასხმებისთვის გასულ ზამთართან შედარებით მნიშვნელოვნად უკეთესად არის მომზადებული, თუმცა ყველა ენერგოობიექტის სრული დაცვა შეუძლებელია. 5 აგვისტოს უკრაინის უსაფრთხოების ეროვნულმა საბჭომ კიევისთვის მდგრაობის გეგმა დაამტკიცა, რომლის განხორციელებაც უკვე დაწყებულია. 2026 წლის აგვისტოში კიევის ხელისუფლებამ აღიარა, რომ დედაქალაქი ზამთრისთვის მხოლოდ დაახლოებით 50%-ით იყო მზად, NV ბიზნესის ცნობით კი შესაძლოა ამ ნიშნულსაც ვერ მიაღწევდა.