რუსული ისრების თავდასხმა ოდესაზე 12 სექტემბერს: 25-სართულიანი სახლი დაზარალებული, 2 დაღუპული, 25 დაშავებული
12 სექტემბერს რუსეთის მასშტაბურმა სარაკეტო-დრონულმა თავდასხმამ ოდესა და მიმდებარე ტერიტორიები დააზარალა. ოდესაში 25-სართულიანი საცხოვრებელი სახლი პირდაპირ დაიბომბა, 2 ადამიანი დაიღუპა, 25 დაშავდა. უკრაინელმა ჩოგბურთელმა დაიანა იასტრემსკამ Instagram-ზე განაცხადა, რომ მისი ოჯახის ბინა რუსული „კალიბრის“ ტიპის ფრთოსანი რაკეტით პირდაპირ იყო დაზარალებული. ჩორნომორსკში დრონმა რეაბილიტაციის ცენტრის სასტუმრო დაარტვა, 11 ადამიანი დაშავდა.
მთავარი მომენტები
- 12 სექტემბრის ღამეს და დილით რუსულმა ძალებმა ოდესის ოლქზე მასშტაბური სარაკეტო-დრონული იერიში მიიტანეს ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტებით და საბრძოლო დრონებით.
- 25-სართულიანი საცხოვრებელი სახლის 21-23-ე სართულებზე ხანძარი გაჩნდა, ზედა სართულები ნაწილობრივ განადგურდა.
- სამაშველო ოპერაციის დასრულების შემდეგ საბოლოო ბალანსი 2 დაღუპული და 25 დაშავებული იყო; 7 ადამიანი, მათ შორის 2 ბავშვი, გადაარჩინეს.
- უკრაინელმა ჩოგბურთელმა დაიანა იასტრემსკამ (WTA No. 113) განაცხადა, რომ რუსულმა „კალიბრის“ ფრთოსანმა რაკეტამ მისი ოჯახის ბინა პირდაპირ დააზარალა.
- ჩორნომორსკში დრონმა რეაბილიტაციის ცენტრის სასტუმრო დაარტვა, დაშავდა 11 ადამიანი, მათ შორის 6 შეზღუდული მობილობის მქონე პირი.
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ მოუწოდა პარტნიორებს გააძლიერონ უკრაინის საჰაერო თავდაცვა და დაუწესონ სანქციები რუსულ სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსს.
- 12 სექტემბერს საღამოს ოდესაში ჰაერის განგაშის დროს ორი აფეთქება მოხდა — დაახლოებით 20:18-სა და 20:20-ს შორის.
რატომ არის მნიშვნელოვანი
ეს იყო ერთდროული ბალისტიკური და ფრთოსანი რაკეტებისა და დრონების გამოყენებით განხორციელებული მასშტაბური თავდასხმა უკრაინის ერთ-ერთ უმსხვილეს შავი ზღვის პორტ ქალაქზე. საცხოვრებელი კორპუსის პირდაპირმა დარტყმამ მოქალაქეთა დაღუპვა და ბავშვების ჩათრევა გამოიწვია. ცნობილმა უკრაინელმა სპორტსმენმა საჯაროდ განაცხადა, რომ მისი ოჯახის ბინა „კალიბრის“ რაკეტამ გაანადგურა, რამაც თავდასხმას საერთაშორისო ყურადღება მიაპყრო. იმავე დღეს დაზარალდა ჩორნომორსკის რეაბილიტაციის ცენტრის სასტუმრო და ლოკომოტივების დეპო, ხოლო ზაპორიჟიის ოლქში დასახლებულ სახლებზე დრონულმა იერიშმა 2 ადამიანი იმსხვერპლა.
რა მოხდა
12 სექტემბრის ღამეს და დილით რუსულმა ძალებმა ოდესის ოლქზე მასშტაბური კომბინირებული იერიში მიიტანეს. ოდესაში 25-სართულიანი საცხოვრებელი სახლი პირდაპირ დაიბომბა; 21-ე დან 23-ე სართულამდე ბინებში ხანძარი გაჩნდა და ზედა სართულები ნაწილობრივ განადგურდა. სამაშველო ოპერაციის დასრულების შემდეგ საბოლოო ბალანსი 2 დაღუპული და 25 დაშავებული იყო. მაშველებმა 7 ადამიანი, მათ შორის 2 ბავშვი, გადაარჩინეს, ზოგი — ჩაკეტილი ლიფტიდან. ჩორნომორსკში დრონმა რეაბილიტაციის ცენტრის სასტუმრო დაარტვა, რასაც 11 დაშავებული მოჰყვა, მათ შორის 6 შეზღუდული მობილობის მქონე პირი. იმავე ტალღის ფარგლებში დაზარალდა ლოკომოტივების დეპოც. უკრაინელმა ჩოგბურთელმა დაიანა იასტრემსკამ (26 წლის, ოდესელი, WTA No. 113) Instagram-ზე დაწერა, რომ მისი ოჯახის ბინა რუსულმა „კალიბრის“ ფრთოსანმა რაკეტამ პირდაპირ დაარტვა, და მოუწოდა WTA-ს და ITF-ს, გადახედონ რუსი ჩოგბურთელების „ნეიტრალურ“ სტატუსს. ოდესის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის უფროსმა სერჰიი ლისაკმა ნანგრევებიდან ამოსაღებ დროს მოგვიანებით განაცხადა, რომ მოსახლეობის ინფორმაციით უკავშიროდ იყო 2 ადამიანი. 12 სექტემბერს საღამოს ოდესაში ჰაერის განგაშისას ორი აფეთქება მოხდა, დაახლოებით 20:18-სა და 20:20-ს შორის.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია თავდასხმას რუსეთს უკავშირებს ფორმულით „РФ-ის თავდასხმა“ ან „მტრის იერიში“. რეპორტიორები ეყრდნობიან შინაგან ოფიციალურ წყაროებს: პრეზიდენტ ზელენსკის, საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრიი სიბიჰას, ოდესის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის უფროს სერჰიი ლისაკის და ოდესის ოლქის სამხედრო ადმინისტრაციის უფროს ოლეჰ კიპერის განცხადებებს, საგანგებო სიტუაციების სამსახურის მონაცემებს. ყურადღება გამახვილებულია მოქალაქეებზე, ბავშვებზე, უკრაინელი სპორტსმენის ბინის განადგურებაზე და საჰაერო თავდაცვის გაძლიერებისა და რუსული სამხედრო-სამრეწველო კომპლექსის სანქციების მოწოდებებზე. რამდენიმე გამოცემა ასახელებს იმავე ტალღის სხვა დარტყმებსაც: ჩორნომორსკის რეაბილიტაციის ცენტრის სასტუმროს, ლოკომოტივების დეპოს, ზაპორიჟიის ოლქის საცხოვრებელ სახლებზე დრონულ იერიშს და იმავე დღეს ოდესაზე განმეორებით თავდასხმას.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
წყაროებს შორის ერთი გერმანულენოვანი გამოცემა (Der Spiegel) თავდასხმას ძირითადად უკრაინელი პროფესიონალი ჩოგბურთელის, დაიანა იასტრემსკას ოჯახის ბინის განადგურების პრიზმით აშუქებს. სათაური ნეიტრალურ გეოგრაფიულ ფორმულირებას „რუსული თავდასხმა ოდესაზე“ იყენებს უკრაინული შიდა პოლიტიკური ჩარჩოების — „მტრის იერიშის“ ან „მოქალაქე მოსახლეობის წინააღმდეგ ტერორის“ — ნაცვლად. ფოკუსი დაზარალებული სპორტსმენის პროფილზეა (WTA რეიტინგი, Australian Open-ის ნახევარფინალი), უკრაინელი პოლიტიკოსებისა და ინსტიტუციური რეაგირების ნაცვლად.
სად განსხვავდება გაშუქება
წყაროები შეუთავსებელ ციფრებს აწვდიან. 25-სართულიანი სახლის მსხვერპლთა რაოდენობა ვადებში შეიცვალა: დილით 17 დაშავებული დაფიქსირდა, შემდეგ ოდესის საქალაქო სამხედრო ადმინისტრაციის უფროსმა 26 დაშავებული დაასახელა, მათ შორის ერთი ბავშვი, ბოლოს კი საგანგებო სიტუაციების სამსახურის საბოლოო ბალანსი 2 დაღუპული და 25 დაშავებული გახდა. ოდესის ოლქის მასშტაბით ფიგურები კიდევ უფრო მეტად განსხვავდება: პრეზიდენტ ზელენსკის პოსტში 37 დაშავებული და 2 დაკარგული იყო, უკრინფორმმა 35 დაშავებული და 2 უკავშირო მოიხსენია, უკრინფორმის ერთ-ერთმა ცნობამ კი 16 დაშავებული მოიხსენია, მათ შორის ერთი ბავშვი. რაკეტის ტიპთან დაკავშირებითაც განსხვავებაა: ზოგიერთი წყარო „რუსულ რაკეტულ დარტყმას“ ასახელებს, იასტრემსკას ანგარიში და სხვა რეპორტიორები კი პირდაპირ „კალიბრის“ ფრთოსან რაკეტას უთითებენ.
კონტექსტი
ოდესა — უკრაინის უმსხვილესი შავი ზღვის პორტი — ფართომასშტაბიანი ომის დროს რუსული რაკეტებისა და დრონების განმეორებითი იერიშების ქვეშ იმყოფებოდა. დაიანა იასტრემსკა, 26 წლის ოდესელი, ყოფილი მსოფლიოს No. 21-ე ჩოგბურთელი და WTA-ს სამი ტურნირის ჩემპიონი, თავდასხმაზე Instagram-ზე პოსტით გამოვიდა, სადაც WTA-სა და ITF-ს რუსი ჩოგბურთელების დაშვებასთან დაკავშირებული „ნეიტრალურობის“ პოლიტიკა გააკრიტიკა. ომის ფარგლებში მსგავსი სტრატეგიული დარტყმა ცნობილი სპორტსმენის კუთვნილებაზე უკვე დაფიქსირებულა: კიევში უკრაინელი ჩოგბურთელის ელინა სვიტოლინას პადელ-კლუბი რუსულმა იერიშმა დააზარალა. რუსი ჩოგბურთელები საერთაშორისო ტურნირებზე „ნეიტრალური“ სტატუსით გადიან — პოზიცია, რომელიც იასტრემსკამ საჯაროდ გააპროტესტა.