რუსული დრონი კიევში უკრაინის უშიშროების სამსახურის შენობას დაესხა, დაზარალდა წმინდა სოფიას ნაკრები
2026 წლის 4 სექტემბერს რუსული დრონი ცენტრალურ კიევში, ვოლოდიმირსკის ქუჩაზე, უკრაინის უშიშროების სამსახურის (СБУ) ცენტრალურ შენობას დაესხა, წმინდა სოფიას საკათედრო ტაძრის მოპირდაპირედ. პრეზიდენტ ზელენსკის განცხადებით, დრონი სამსახურის ხელმძღვანელის, ოლექსანდრ პოკლადის კაბინეტისკენ იყო მიმართული; პოკლადი უვნებელი გადარჩა. აფეთქების ტალღამ იუნესკოს ძეგლ „კიევის სოფიას“ ეროვნული ნაკრების ტერიტორია დააზარალა, მათ შორის XVIII საუკუნის კონსისტორიის შენობა, ასევე მეზობლად მდებარე რესტორანი „ზავერტაილო". კიევის მერ ვიტალი კლიჩკოს ცნობით, შეტევის შედეგად ცხრა ადამიანი დაშავდა, შვიდი ჰოსპიტალიზებულია.
მთავარი მომენტები
- 4 სექტემბერს რუსულმა დრონმა კიევში, ვოლოდიმირსკის ქუჩაზე, СБУ-ს ცენტრალური შენობა დააზიანა; პრეზიდენტ ზელენსკის თქმით, სამიზნე СБУ-ს ხელმძღვანელ ოლექსანდრ პოკლადის კაბინეტი იყო
- СБУ-ს ინფორმაციით, პოკლადი დაშავებული არ ყოფილა; ზელენსკიმ მას „ადეკვატური, ხელშესახები და შესაძლოდ სარკისებური" პასუხის მომზადება დაავალა
- აფეთქების ტალღამ „კიევის სოფიას" ეროვნული ნაკრების ტერიტორია დააზარალა: XVIII საუკუნის კონსისტორიის შენობას ფანჯრები და შესასვლელის მინის კონსტრუქციები მოტყდა, თავად სოფიას ტაძარი კი დაუზიანებელი დარჩა
- მეზობლად მდებარე რესტორან-საცხობი „ზავერტაილო" დაზიანდა; თანადამფუძნებლის სტანისლავ ზავერტაილოს განცხადებით, პერსონალი და სტუმრები უსაფრთხოდ, სარდაფში იმყოფებოდნენ
- კიევის მერ ვიტალი კლიჩკოს ბოლო მონაცემთა თანახმად, ცხრა ადამიანი დაშავდა, შვიდი ჰოსპიტალიზებულია; ადრეული ცნობებით შვიდი დაშავებული და ექვსი ჰოსპიტალიზებული იყო
- საჰაერო განგაში კიევში 15:01-ზე გამოცხადდა, მალე აფეთქება მოჰყვა; შეტევა კიევზე რეაქტიული „შაჰიდებით" მიმდინარე თავდასხმების მეცხრე უწყვეტ დღეს მოხდა
- უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა ანდრიი სიბიჰამ დარტყმა „სერიოზულ ესკალაციად" შეაფასა და იუნესკოს უკრაინის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის გაძლიერებისკენ მოუწოდა; ესტონეთის მინისტრმა მარგუს ცაჰკნამ შეტევა დაგმო და რუსეთზე ზეწოლის გაძლიერება მოითხოვა
რატომ არის მნიშვნელოვანი
შეტევამ უკრაინის უსაფრთხოებისა და დაზვერვის უწყების ცენტრალური შტაბი დააზიანა და წმინდა სოფიას იუნესკოს ძეგლის ტერიტორიაზე XVIII საუკუნის კონსისტორიის შენობაც დააზარალა, რაც დაცული კულტურული მემკვიდრეობის უსაფრთხოებას ეხება. უკრაინის ხელმძღვანელობამ ის მიზანმიმართულ ესკალაციად შეაფასა მშვიდობის მოლაპარაკებების განახლების ფონზე და „სარკისებური" პასუხი გამოაცხადა, რაც შემდგომი ესკალაციის საფრთხეზე მიუთითებს. შეტევას ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრისა და უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრისგან მოყოლებული ინტერნაციონალური გაკიცხვა მოჰყვა.
რა მოხდა
2026 წლის 4 სექტემბერს, კვირას, რუსულმა დრონმა კიევში, ვოლოდიმირსკის ქუჩაზე უკრაინის უშიშროების სამსახურის (СБУ) ცენტრალური შენობა დააზიანა. კიევის მერ ვიტალი კლიჩკოს ცნობით, შენობა არასაცხოვრებელი იყო; მისი ბოლო მონაცემებით, ცხრა ადამიანი დაშავდა და შვიდი ჰოსპიტალიზებულია, თუმცა ადრეული ცნობები შვიდ დაშავებულს და ექვს ჰოსპიტალიზებულს ასახელებდა. პრეზიდენტ ვოლოდიმირ ზელენსკის განცხადებით, დრონი სამსახურის ხელმძღვანელ ოლექსანდრ პოკლადის კაბინეტისკენ იყო მიმართული, თუმცა СБУ-ს განცხადებით, პოკლადი დაშავებული არ ყოფილა და შენობა აღდგება. აფეთქების ტალღამ „კიევის სოფიას" ეროვნული ნაკრების ტერიტორიაზე ფანჯრები და მინის შესასვლელები დააზიანა, მათ შორის XVIII საუკუნის კონსისტორიის შენობა; თავად სოფიას ტაძარი დაუზიანებელი დარჩა. ნაკრების დირექტორის ნელია კუკოვალსკას თანახმად, პერსონალი და ვიზიტორები დროულად თავშესაფარში გადავიდნენ და დაშავებული არავინ იყო. მეზობლად, ზოლოტი ვოროტას მეტროსთან მდებარე „ზავერტაილოს" რესტორან-საცხობი დაზიანდა; თანადამფუძნებლის სტანისლავ ზავერტაილოს ცნობით, პერსონალი და სტუმრები უსაფრთხოდ იყვნენ. საჰაერო განგაში კიევში 15:01-ზე გამოცხადდა და მალე აფეთქება მოჰყვა. ზელენსკიმ პოკლადს „ადეკვატური, ხელშესახები და შესაძლოდ სარკისებური" პასუხის მომზადება დაავალა; СБУ-მ განაცხადა, რომ რუსეთი „მტკივნეულ პასუხს" მიიღებს. შეტევა კიევზე რეაქტიული „შაჰიდებით" უწყვეტი თავდასხმების მეცხრე დღეს მოხდა და თან ახლდა ცეცხლი ბროვარში, სამრეწველო დაწესებულებაზე, სადაც ჰაერის ხარისხი დროებით გაუარესდა.
როგორ აშუქებენ უკრაინული წყაროები
უკრაინული მედია დარტყმას სხვადასხვა კუთხით აშუქებს: პრეზიდენტ ზელენსკის, საგარეო საქმეთა მინისტრ ანდრიი სიბიჰას, მერ კლიჩკოს, СБУ-ს პრესსამსახურისა და ნაკრების დირექტორის ნელია კუკოვალსკას განცხადებები ერთიან, ინსტიტუციურ პასუხად სახეს იძენს. ცენტრალური ადგილი კულტურული მემკვიდრეობის დაზიანებას უკავია: „კიევის სოფიას" ნაკრების, მისი XVIII საუკუნის კონსისტორიის შენობის დაზარალება ყველა გამოცემაში გამოიკვეთა. უკრაინული ფრეიმინგი ასევე ხაზს უკრაინის საპასუხო ნაბიჯებს და ზელენსკის დავალებას პოკლადისთვის „სარკისებური" პასუხის მოსამზადებლად, ხოლო СБУ „მტკივნეულ პასუხს" ჰპირობს. რამდენიმე გამოცემა მიზანმიმართულ თავდასხმას მშვიდობის მოლაპარაკებების განახლების პარალელურად ესკალაციად აფასებს.
როგორ აშუქებენ საერთაშორისო წყაროები
უკრაინულ მედიაში ცნობილი ინტერნაციონალური გამოხმაურება შეზღუდულია: ესტონეთის საგარეო საქმეთა მინისტრმა მარგუს ცაჰკნამ დარტყმა დაგმო და საერთაშორისო ზეწოლის გაძლიერება მოითხოვა, СБУ-ს შტაბი წმინდა სოფიას იუნესკოს ძეგლთან ახლოს მდებარე დაწესებულებად მოხსენიებით. უკრაინის საგარეო საქმეთა მინისტრმა სიბიჰამ საერთაშორისო პარტნიორებს თავდასხმის დაგმობისკენ და იუნესკოს უკრაინის კულტურული მემკვიდრეობის დაცვის გააქტიურებისკენ მოუწოდა; ამის ფარგლებში იუნესკოს მიმართ მოწოდებაც თავად უკრაინისგან მოდის.
სად განსხვავდება გაშუქება
დაშავებულთა რაოდენობა შეტევის შედეგად წყაროებს შორის განსხვავდება: მერ კლიჩკოს ბოლო მონაცემით, ცხრა ადამიანი დაშავდა, შვიდი ჰოსპიტალიზებულია, ადრეული ცნობები კი შვიდ დაშავებულს და ექვს ჰოსპიტალიზებულს ასახელებდნენ, ZN.UA-ს წყაროები კი მინიმუმ ექვს ჰოსპიტალიზებულზე მიუთითებდნენ. ასევე განსხვავებულია ფორმულირება იმისა, დაესხა თუ არა დრონი პირდაპირ პოკლადის კაბინეტს: ZN.UA-ს წყაროების თანახმად, დარტყმა იმ ფრთას და სართულს მიაღწია, სადაც პოკლადის სამუშაო ადგილია, მაგრამ არა თავად კაბინეტს, პრეზიდენტ ზელენსკის ფორმულირება კი პირდაპირ კაბინეტისკენ მიმართულ მცდელობაზე მიუთითებს.
კონტექსტი
„კიევის სოფიას" ეროვნული ნაკრები იუნესკოს მსოფლიო მემკვიდრეობის სიაშია შეტანილი, მსოფლიო მემკვიდრეობის განადგურების საფრთხის ქვეშ მყოფ ძეგლთა სიაში შედის და 1954 წლის ჰააგის კონვენციის მეორე ოქმის ფარგლებში გაძლიერებული დაცვის ქვეშ იმყოფება. უკრაინის კულტურის სამინისტროს მონაცემებით, 2026 წლის აგვისტოს ბოლოსთვის რუსეთის სრულმასშტაბიანი აგრესიის შედეგად 2 138 კულტურული მემკვიდრეობის ძეგლი და 2 640 კულტურული დაწესებულება იყო დაზიანებული ან განადგურებული. 4 სექტემბრის შეტევა კიევზე რეაქტიული „შაჰიდებით" უწყვეტი თავდასხმების მეცხრე დღეს მოხდა; 3 სექტემბერს კიევში შვიდჯერ გამოცხადდა საჰაერო განგაში, ჰოლოსივსკის რაიონში რუსულმა დრონმა ცხრასართულიანი საცხოვრებელი სახლი დააზიანა და ცეცხლი გაჩნდა, 25 ადამიანი ევაკუირებული იყო, ხოლო სამ რაიონში დრონის ნამსხვრევები ჩამოვარდა; დაშავდა ექვსი ადამიანი, მათ შორის 12 წლის გოგონა.