გერმანია ლაიფციგის დრონების ინციდენტის შემდეგ უკრაინისთვის სამხედრო დახმარების გაზრდას და რუსეთთან მიმართებაში გამკაცრებულ ზომებს გეგმავს

რატომ არის მნიშვნელოვანი

ლაიფციგის ინციდენტი ბერლინმა რუსულ ჰიბრიდულ თავდასხმად შეაფასა, რაც გერმანიის მიერ საფრთხის აღქმის ესკალაციას ნიშნავს. საპასუხოდ დაგეგმილი ზომები — შეიარაღების დრონები, Iris-T რაკეტები, დაზვერვითი თანამშრომლობა — გერმანიის როლს, როგორც უკრაინის თავდაცვის მომწოდებლისა, აფართოებს. დაგეგმილი კანონი „აქტიური ზომების“ შესახებ BND-ისთვის გერმანიის საგარეო დაზვერვის შესაძლებლობების დოქტრინულ გაფართოებას წარმოადგენს. დიპლომატიური ნაბიჯები — რუსული საკონსულოების დახურვა და ახალი ევროკავშირის სანქციების ინიცირება — გერმანიის პოზიციის გამკაცრებაზე მიუთითებს. ამავდროულად, „ალტერნატივა გერმანიისთვის“ (AfD) მოწოდება „უკრაინული კვალის“ გამოძიებისკენ აჩვენებს, რომ თავდასხმის პასუხისმგებლობის საკითხი შიდაპოლიტიკურად კონტესტირებულია.

რა მოხდა

აგვისტოს დასაწყისში ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში უკრაინულ „ანტონოვის“ თვითმფრინავთან ახლოს რამდენიმე დრონი აღმოაჩინეს, რომლებზეც ასაფეთქებელი მოწყობილობები იყო დამონტაჟებული. 10 აგვისტოს ერთ-ერთი დრონი უკრაინულ თვითმფრინავს შეეჯახა, მაგრამ არ აფეთქდა — ასაფეთქებელი, სავარაუდოდ, დარტყმისას მოწყდა; უპილოტო თვითმფრინავი შემთხვევით, დაახლოებით ოთხი საათის შემდეგ აღმოაჩინეს. აგვისტოს ბოლოს მესამე დრონი იპოვეს, რომელიც ან-124-ს დაესხა თავს. მსხვერპლი არ ყოფილა, „ანტონოვის“ თვითმფრინავები არ დაზიანებულა.

2 სექტემბერს გერმანულმა საგამოძიებო ორგანოებმა ორი ეჭვმიტანილის ვინაობა დაადგინეს: ერთი ბელარუსის მოქალაქეა რუსული პასპორტით, მეორეს ლატვიური მოქალაქეობა აქვს, თუმცა რუსული წარმოშობისაა და რუსულ დაზვერვასთან აქვს კავშირი. 1 სექტემბერს გერმანიის მთავრობამ ოფიციალურად დაადანაშაულა რუსეთი ჰიბრიდულ თავდასხმაში. კანცლერმა მერცმა მუქარა გამოთქვა იმ ძალების მიმართ, რომლებიც ლაიფციგის თავდასხმის უკან დგანან.

საპასუხო ზომების ფარგლებში გერმანიამ ბონში რუსეთის გენერალური საკონსულოს დახურვა გადაწყვიტა — მისი მუშაობა 18 სექტემბერს შეჩერდება — და ბერლინში „რუსულ სახლთან“ შეთანხმება შეწყდება. Der Spiegel-ის ცნობით, ბერლინი სექტემბერში უკრაინას შეიარაღების დრონებს და Iris-T ტიპის საზენიტო სისტემების რაკეტებს გადასცემს, გერმანულ და უკრაინულ დაზვერვით სამსახურებს შორის თანამშრომლობის გაღრმავებას გეგმავს და რუსეთზე საკონტრშეტევო მოქმედებებისთვის სამიზნე კოორდინატების შეგროვებაში დახმარების გაგრძელებას განიხილავს.

შემოდგომაზე ბუნდესტაგი დაზვერვის სამსახურების შესახებ კანონს მიიღებს, რომელიც მათ „აქტიური ზომების“ განხორციელების უფლებას მისცემს: BND-ის აგენტებს შეეძლებათ თავდამსხმელების კომპიუტერებსა და სერვერებში შეღწევა და მოპარული მონაცემების წაშლა, მიწოდების ჯაჭვებში ჩარევა და კომპონენტების შეცვლა მტრული სახელმწიფოებისთვის განკუთვნილ ტვირთებში, ხოლო განსაკუთრებული საფრთხის შემთხვევაში — დრონების ქარხნების ან ქიმიური იარაღის ლაბორატორიების IT-სისტემების გატეხვა წარმოების საბოტაჟისთვის.

2 სექტემბერს ევროკავშირის საგარეო საქმეთა მინისტრების არაფორმალურ შეხვედრაზე ვიკლოუში განიხილეს ყოფილი რუსი სამხედრო მოსამსახურეებისთვის ევროკავშირში შესვლის აკრძალვის იდეა, რომელმაც ფართო მხარდაჭერა მიიღო. დიდმა ბრიტანეთმა დრონის დივერსიის შემდეგ რუსეთის დროებითი საქმეთა რწმუნებული დაიბარა თავდასხმის გასაკიცხად და გერმანიის პოზიციის მიმართ სოლიდარობის გამოსახატად.

სად განსხვავდება გაშუქება

წყაროები ერთმანეთს ერთვებიან იმაზე, აღმოაჩინეს თუ არა ლაიფციგის აეროპორტში პირველი დრონი 4 აგვისტოს ღამით თუ 5 აგვისტოს. ასევე განსხვავდება ერთი ეჭვმიტანილის მოქალაქეობის აღწერა: ერთი ვარიანტით, მას ლატვიური და რუსული პასპორტი აქვს; მეორე ვარიანტით — ლატვიური მოქალაქეობა აქვს, თუმცა რუსული წარმოშობისაა და რუსულ დაზვერვასთან აქვს კავშირი.

გარდა ამისა, გერმანიის მთავრობა და AfD-ს პოლიტიკოსები საპირისპირო პოზიციებზე დგანან. მთავრობა ოფიციალურად რუსეთს ადანაშაულებს ჰიბრიდულ თავდასხმაში და მოსკოვის წინააღმდეგ საპასუხო ზომებს გეგმავს. AfD-ს ფრაქციის პარლამენტის მდივანმა გიოც ფრიომინგმა კი მოუწოდა „უკრაინული კვალის“ გამოძიებისკენ და შეეკითხა, რატომ გამოირიცხა უკრაინის მიერ „ფალსიფიცირებული დროშის ქვეშ მოქმედების“ ვერსია, „ჩრდილოეთ ნაკადის“ საბოტაჟის გამოძიებაზე დაყრდნობით, სადაც გერმანელი გამომძიებლები ახლა უკრაინულ საბოტაჟის ჯგუფს ასახელებენ. AfD-ის ლიდერმა ალის ვაიდელმა ლაიფციგის ინციდენტში რუსეთის მონაწილეობაზე კომენტარი თავი შეიკავა.

კონტექსტი

აგვისტოში ლაიფციგ/ჰალეს აეროპორტში ანტონოვის/უკრაინულ თვითმფრინავებთან ახლოს მრავალი დრონი აღმოაჩინეს, მსხვერპლი არ ყოფილა და ანტონოვის თვითმფრინავები არ დაზიანებულა. გერმანულმა გამომძიებლებმა დაგეგმილ თავდასხმასთან დაკავშირებული ორი ეჭვმიტანილის ვინაობა დაადგინეს — ერთი ბელარუსთან, მეორე რუსულ დაზვერვასთან იყო დაკავშირებული. 3 სექტემბერს მიუნხენში თავდაცვის კომპანიის ობიექტზე შეიტანეს ცეცხლის წაკიდების მცდელობის შესახებ ცნობები, ხოლო პოლონეთის პრემიერ-მინისტრმა დონალდ ტუსკმა დრონების კომპონენტების ქარხანაში გაჩენილი ხანძარი საბოტაჟად შეაფასა. გერმანია ასევე მიუნხენის მიდამოებში უკრაინისთვის 5 000-ზე მეტი დიდი სიგრძის შეიარაღების დრონის სერიულ წარმოებას იწყებს.